Otomotiv Sanayii Derneği, Ağustos 2005 ve 2005 yılının ilk sekiz aylık otomotiv sanayi verilerini açıkladı. 2005 Ağustos ve 2005 yılı 8 aylık toplam ve otomobil üretim, pazar, ithalat ve ihracat verileri Tablo 1’de verilmiştir.

Tablo 1: Ağustos 2005 ve 2005 yılı 8 aylık üretim, pazar, ithalat ve ihracat verileri (adet).
* Ana ve yan sanayi toplamıdır.

Bu tablodan da görüldüğü gibi, Ağustos 2005 ayındaki üretim, Pazar, ithalat ve ihracat rakamlarında, geçen yılın aynı dönemine göre bir artış söz konusudur. Buna göre, otomobil üretimi, %6, pazar %14,6, ithalat %13,9 ve ihracat ise sadece %4 oranında artmıştır. Toplam üretim, pazar, ithalat ve ihracat rakamlarında da benzer bir artış görülmektedir.

Buna karşın, 2005 yılı ilk sekiz aylık rakamlarında geçen yılın aynı dönemine göre düşüşler görülmektedir. Otomobil üretimi ve toplam üretim, sırasıyla %0,3 ve %6,1 oranında, otomobil ihracat ve toplam ihracat ise sırasıyla, %8,8 ve %15,8 oranında artmıştır. Pazar ve ithalat rakamları ise azalmıştır. En büyük azalma otomobil ithalatında görülmektedir. 2005 yılı ilk sekiz aylık dönemde, otomobil ithalatı, geçen yılın aynı dönemine göre %15,5 oranında azalmıştır.

Ağustos 2005 ve 2005 yılı ilk sekiz aylık üretim rakamları ise Tablo 2’de verilmektedir.

Tablo 2: Ağustos 2005 ve 2005 yılının ilk 8 ayını kapsayan dönemdeki üretim rakamları ve bunların 2004 yılının aynı dönemine göre kıyaslanması (adet bazında).

2004 yılının Ocak-Ağustos döneminde 532.628 adet olan taşıt araç üretimi %6 artarak, 2005 yılının aynı döneminde 565.173 adet oldu. En büyük artış, %17 ile kamyonette gerçekleşirken, en büyük üretim azalması %37 ile midibüste yaşandı.

Ağustos 2004 ile Ağustos 2005 ayları kıyaslandığında ise, toplam araç üretiminde %51’lik bir artış gerçekleştiği görülecektir. Tek düşüş, %19 ile minibüste gerçekleşirken, diğer kalemlerde artışlar yaşanmıştır. En büyük üretim artışı, %59 ile küçük kamyonda gerçekleşmiş, bunu sırasıyla %58 ile büyük kamyon, %43 ile kamyonet ve %40 ile otobüs takip etmektedir.

Bu rakamlar, yaz aylarında geçen yıl düşük geçen üretimin bu yıl büyük oranda artmış olduğunu göstermektedir. Fakat, ilk sekiz aylık karşılaştırmalarda ise, üretim hızının belirli oranlarda düştüğü, hatta bazı taşıtlarda azaldığı gözlenmektedir.

Şekil 1: 1995-2005 yılları (Ocak-Ağustos) arasındaki otomobil ve ticari araç üretim adetleri (x1000).

Şekil 1, 1995 ile 2005 yılları arasında ilk sekiz ayda gerçekleşen toplam üretim ve otomobil üretimi grafiğini göstermektedir. Bu grafikden de görüldüğü gibi, ticari araç ve otomobil üretimi 2001’de yaşanan ekonomik krizin ve küçülmenin ardından, bugüne kadar sürekli artmıştır. 2001 yılında 182.400 seviyesine düşen toplam ticari araç üretimi, 2005 yılı ilk sekiz ayında 565.200 seviyelerine çıkmıştır.

Otomobildeki üretim artışı ise durmuş gözükmektedir. 2004 yılı ilk sekiz aylık otomobil üretimi 292.400 seviyesinde gerçekleşmişken, bu rakam 2005 yılının aynı döneminde neredeyse aynı kalmıştır.

Bir başka önemli nokta da, ihracatın durumu ve iç pazar/ihracat rakamları olmaktadır. Şekil 2, 1995-2005 Ocak-Ağustos dönemi arasında gerçekleşen toplam otomobil üretimi ve iç pazara yönelik otomobil üretimi adetlerini göstermektedir.

Şekil 2: 1995-2005 yılları (Ocak-Ağustos) arasında toplam otomobil üretimi ve iç pazara otomobil üretimi adetleri (x1000).

Şekil 2, otomobil üretiminin büyük bir kısmının ihracata gittiğini göstermektedir. Toplam otomobil üretimi ile iç pazara otomobil üretimi arasında fark gittikçe açılmaktadır.

Kaynak: www.osd.org.tr