Autodesk Revit, yapı tasarımcılarına sağladığı kolaylıklardan biri olan “Project Phasing” özelliği sayesinde, tasarım ve imalat kararlarının verildiği proje aşamasında, 4. boyut / zaman bilgilerinin de eklenmesi ile röleve ve yeniden yapım çalışmalarından, şantiye ve proje yönetimine kadar birçok önemli kararın alınmasında zaman kazancı ve maliyet düşüşü sağlar.

4. boyut / zaman bilgileri denildiğinde çoğu zaman tasarımcıların aklına yazılımlar tarafından yaratılan canlandırma çalışmaları gelir. Bu canlandırmalara ek olarak yapı tasarımında eşsiz özellikler sağlayan Autodesk Revit’te yapının tasarımında, yapı bilgi sistemi özellikleri kapsamında, tüm yapı elemanlarına bir faz (inşaat evresi, safhası) bilgisi atanması mümkündür.

Projelerin uygulamasına geçildiğinde başarı, öngörülen zamanlamaya uyulmasına bağlıdır. Eğer proje planlanan zamanda bitirilirse herkes mutlu olacaktır. Planda olmayan işler ya da planlanmamış işler yüzünden imalatta aksamalar yaşanabilir ve proje gecikir. Gecikilen her gün mimari ofise ve uygulayıcıya zaman kaybettirir, tahmin edilen bütçeler aşılır. Autodesk Revit’te oluşturulacak faz çalışmaları sonucunda yüklenici firmalar bile güncel maliyetler, metrajlar, güvenlik, saha içi operasyonlar ile ilgili doğru kararlar alabilir.

Autodesk Revit’te kullanılacak faz bilgisi sayesinde yapı için hafriyat çalışmasından ince işlere kadar yaratılan her nesneye, hangi inşaat evresinde inşa edileceği bilgisi verilmiş olur. Faz filtreleri eklenerek metraj listeleri dahil herhangi bir görünümde bu fazların, dolayısı ile yapısal imalat durumunun farklı aşamaları görüntülenmiş olur.

Faz bilgileri zaman ile direkt bağlantılıdır. Böylece önce ve sonra yapılanlar, geçmişte yapılmış ve gelecekte yapılacaklar zamanla ilişkilendirilmiş olur. Birbirini izleyen istenilen sayıda faz yaratılabilir, sınırlama yoktur.

Peki bu faz bilgilerinin projelendirme sırasında girilmesi başka ne yarar sağlar? Örneğin bir binanın inşa işleminin, temelden kaba inşaata, cephe işlerinden iç mekanlardaki imalatlara kadar, 96 hafta süreceğini düşünelim. Bu zaman periyodu için 96 adet faz oluşturabilir ve proje bitimine kadarki süreçte yaratılacak tüm nesnelere hangi hafta inşa edileceği bilgisini, ilgili haftayı temsil eden faz değeri ile tanımlayabiliriz. Autodesk Revit bu bilgileri de veritabanında saklar ve böylece, yapı 53. haftada nasıl görünecek? 53. haftaya gelindiğinde ne kadar imalat yapılıp ne kadar para harcanmış olacak? Stok durumlarının ayarlanmasında ve lojistikte, önümüzdeki 1 aylık süreçte hangi malzemelere ve ne miktarda ihtiyaç olacak? gibi sorulara cevap bulunabilir.

Binada 12. veya 38.haftada hangi imalatlar yapılıyor ve bina neye benziyor? Bunun için ilgili görüntü ayarlarındaki faz bölümünden ilgili aşamayı seçmek yeterlidir. (Bkz. Şekil 1 ve 2)

Şekil 1: Binanın 12. haftadaki durumu. Mavi ile gösterilenler 12. haftada yapılacak imalatlar, diğerleri ise daha önce tamamlananlar.

Şekil 2: Binanın 38. haftadaki durumu. Mavi ile gösterilenler 38. haftada yapılacak imalatlar, diğerleri ise daha önce tamamlananlar.

Autodesk Revit’in kurduğu yapı bilgi sistemi, arka planda bir veritabanında tutulduğundan, bu bilgiler için yapılacak sorgulamalar istenilen görünümde (planlar, kesitler, görünüşler, detaylar ve metrajlar vb.) yapılabilir. ODBC bağlantısı aracılığıyla bilgiler başka yazılımlara da aktarılabilir. Böylelikle Autodesk Revit bize, istenilen zamana kadarki tüm proje dokümanlarını kullanarak sunum yapma olanağı da tanır. Bu sunumlarda kamera ile canlandırmalar yapıldığında bilgilendirme daha da güçlenir. Yapı elemanları dışındaki nesnelere de faz bilgisi atanabilir. Örneğin seçili kule vincin veya kullanılacak beton pompalarının sahada ne zaman inşa edileceği ve kaçıncı haftada kaldırılacağı bilgisi de atanabilir. (Bkz. Şekil 3)

Şekil 3: Kule vinç 9. hafta kurulmuş ve 40. hafta kaldırılmış olacak.

Autodesk Revit’in fazlarla çalışma sistemini başka şekillerde de kullanabiliriz. Faz bilgileri sayesinde renovasyon çalışmalarına da olanak sağlanmış olur. Mevcut bir binanın yenileneceğini düşünelim. Binanın rölövesinin alınıp buna göre halihazır durumunun işlenmesi, yapılacak kırım söküm işlemleri ve yeni inşa edilen elemanlar çalışmanın temelini oluşturur. Böyle bir çalışma için mevcut durum, yıkılacak elemanlar ve yeni inşa edilecek olanlar şeklinde üç fazın tanımlanması yeterli olacaktır. Renovasyon çalışmasında ihtiyaç duyulabilecek tüm dokümanlarda faz filtreleri sayesinde istenilen aşama görüntülenebilecektir.

Bir örnek üzerinde böylesi bir renovasyonu nasıl projelendirebileceğimize bakalım. Yeni bir proje dosyası açıldığında öncelikle iki aşama bulunur. Mevcut ve yeni inşa. Herhangi bir yapı elemanı yaratıldığında, bunun, yeni inşa aşamasında yapıldığı varsayılır. Binanın halihazır durumu Şekil 4’de görülmektedir.

Şekil 4: Mevcut durum

Plan görüntüsü üzerinde sağ tuş ile View Properties penceresine girdiğimizde Phasing başlığında Phase Filter değerinin “Show All” ve Phase değerinin de “New Construction” olduğunu görürüz. (Bkz. Şekil 5) Bunun anlamı binanın tüm elemanlarının hangi aşamada yaratılırsa yaratılsın görüntüleneceği (Show All) ve yeni yaratılanların da yeni inşa olarak sayılacağıdır (New Construction).

Şekil 5: Görününüm ayarlarında faz bilgileri

Bir dış duvarı seçelim ve sağ tuşla Properties penceresinde (Bkz. Şekil 6) özelliklerine bakalım.

Şekil 6: Nesne özellikleri penceresinde faz bilgileri

Duvarın yaratıldığı aşama “New Construction” ve kaldırıldığı aşama “None” olarak görülür. Şimdi tüm nesneleri seçip bunların özelliklerini mevcut durum aşamasına taşıyalım. Bunu yapmadan önce seçenekler çubuğunda Filter Selection’ı tıklayıp kapı pozlarını (Door Tags) seçimden çıkaralım. (Bkz. Şekil 7)

Şekil 7: Kapı pozlarının seçim kümesinden çıkartılması

Seçili nesnelerin özelliklerini “Existing” (mevcut durum) haline getirelim. (Bkz. Şekil 8) Tüm nesneler açık gri renk olur.

Şekil 8: Rölövede seçilen tüm nesneler “Existing” (mevcut durum) olarak tanımlandı

Bu gösterim şekli görünüm ayarlarından değiştirilebilir. Artık mevcut durum üzerine yıkım işlemleri ve yeni inşa edilecek nesneler eklenebilir. Yaratacağımız tüm dokümanları mevcut – yıkılan – yeni inşa durumlarına göre kolayca özelleştirebiliriz. Bunu yapmak için önce proje görüntüleyicideki kat planlarından “Level 1”’i seçelim ve sağ tuşla Rename komutunu seçip ismini “Kat 1 – Mevcut” olarak değiştirelim. “Kat 1 – Mevcut” üzerinde sağ tuşa tıklayıp Dublicate ile plan dokümanının kopyasını çıkaralım. Buradaki amaç yeni plan dokümanında yıkılacak elemanların gösterilmesidir. “Copy of Kat 1- Mevcut” isminin üzerinde sağ tuşla Rename komutunu seçip ismi “Kat 1 – Yıkılanlar” olarak değiştirelim. Kat 1- Mevcut planına çift tıklayıp açalım ve plan üzerinde sağ tuş menüsünden View Properties komutunu girip Phasing bölümünden Phase değerini “Existing” seçelim.(Bkz. Şekil 9)

Şekil 9: “Kat 1 – Mevcut” adlı planının görüntü özellikleri

Böylelikle bu plan görünüşte sadece mevcut durum görülecektir.

yazının devamı...