Temmuz’da düzenlenecek olan UIA Kongresi için, Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi tarafından, Prof. Dr. Afife Batur direktörlüğünde İstanbul Mimarlık Rehberi hazırlanıyor. Bugüne kadar bir benzeri yayımlanmamış olan rehber, 1.000 kadar yapıt hakkında bilgi içeriyor. Rehberde yayımlanacak olan haritaları SAYISAL GRAFİK hazırladı.

Uluslararası Mimarlar Birliği’nin 3 – 10 Temmuz 2005 tarihleri arasında İstanbul’da gerçekleştirilecek olan 22. Kongresi’ne ev sahipliği yapan Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi, bir ilke imza atarak İstanbul Mimarlık Rehberi’ni hazırlıyor. Prof. Dr. Afife Batur direktörlüğünde ve editörlüğünde, 1.000 kadar yapıt hakkında bilgi ve harita içeren İstanbul Mimarlık Rehberi, kongreye farklı ülkelerden katılacak yaklaşık 8.000 mimarın ve 2.000 mimarlık öğrencisinin rahatça yararlanabilmesi için İngilizce olarak basılacak. İleride, önce Türkçe yayımlanması daha sonra başka dillere çevrilmesi düşünülen rehberde, günümüzde gezilip görülebilecek kadar ayakta duran, tarihi, estetik ve mimari açıdan nitelikli, İstanbul’un metropoliten alanındaki anıtsal ve sivil mimarlık yapıtları ve açık alan anıtları arasından seçilmiş yapıtlar yer alıyor.

İstanbul Mimarlık Rehberi’nde yer alan bilgiler, dönem ve bölge uzmanlarının yazdığı bölgeyi tanıtıcı metinler, gridlere göre bölümleme ile 1:10.000 gerçek ölçekli kent planları ve üzerlerinde işaretli yapılar, yapıların siyah-beyaz, belgesel nitelikli ve güncel fotoğrafları, çizimleri ve yapılarla ilgili kısa metinlerden oluşuyor. Yapı metinleri, yapıtın tarihini, mimarını, yaptıranını ve geçirdiği onarımları-yıkımları içermekle beraber, mimari özelliklerini de özetliyor. Rehberde yer alacak 50 kadar harita, SAYISAL GRAFİK tarafından hazırlandı.

İstanbul Mimarlık Rehberi bölgelere göre üç ve döneme göre bir kitap; toplamda dört kitaptan oluşuyor:

1. Tarihi Yarımada - Historic Peninsula

2. Galata

3. Boğaziçi ve Adalar - Bosphorus and The Prince’s Islands

4. Modern Mimarlık - Modern and Contemporary

Giriş yazısını Prof. Dr. Zeynep Ahunbay’ın yazdığı birinci kitapta, İstanbul’un Tarihi Yarımadası, Eyüp-Silahtarağa, Bakırköy ve Yeşilköy’ü içeren bölgedeki, 1930’lara kadar olan dönemdeki tarihi ve mimari nitelik taşıyan yapıtlar yer alıyor. Prof. Dr. Nur Akın ve Prof. Dr. Afife Batur’un kaleme aldıkları yazıyla başlayan ikinci kitap, Galata, Pera, Taksim-Talimhane, Kurtuluş, Şişli, Beşiktaş, Maçka, Nişantaşı-Teşvikiye, Dolapdere, Kasımpaşa, Hasköy ve Sütlüce’yi de içine alan bölgeyi kapsıyor. Üsküdar, Kadıköy-Bostancı arası, Adalar ve Boğaziçi yerleşimini (Ortaköy-Rumeli Feneri ve Üsküdar-Anadolu Feneri) içine alan bölge üçüncü kitabın konusu. Bu kitapta, Boğaziçi ile ilgili giriş yazısı, Yard. Doç. Dr. Yıldız Salman’a, Üsküdar ve Kadıköy yazıları, Yard. Doç. Dr. Gülsün Tanyeli’ne, Adalar giriş yazısı ise Yard. Doç. Dr. Yegan Kahya’ya ait. Son kitap ise, yukarıdaki bölgelerde 1930’lar sonrası yapılmış nitelikli Modern ve Çağdaş mimarlık yapıtlarını içeriyor ve giriş yazısı Prof. Dr. Uğur Tanyeli’ne ait.

Rehberde, yapılar hakkında tek tek bilgi veren metinlere geçilmeden önce, İstanbul’un kentsel gelişimi (Prof. Dr. Doğan Kuban), İstanbul’daki koruma alanları (Prof. Dr. Nuran Zeren Gülersoy), yol dokusu ve ulaşım ağı (Prof. Dr. Tülay Kılınçaslan) ile ilgili genel bilgileri içeren ve kentin daha iyi kavranmasını sağlayacak, konuların uzmanlarınca kaleme alınmış metinler ve haritalar yer alıyor. Bu bölümdeki İstanbul’un koruma alanlarının haritası, parçalar halindeki mevcut haritaların, ilk defa İstanbul Mimarlık Rehberi için bir araya getirilmesiyle oluşturuldu.

Rehberlerde, farklı dönemlere ait yapılar harita üzerinde farklı renklerle gösteriliyor. Çalışmada bu dönemlerle ilgili sorumluluğu, Paleolitik, Byzantion ve Doğu Roma İmparatorluğu için Prof. Dr. Ayla Ödekan; Osmanlı Dönemi (Erken ve Klasik Dönem) için Prof. Dr. Zeynep Ahunbay, Yard. Doç. Dr. Gülsün Tanyeli, Yard. Doç. Dr. Yegan Kahya; 18. ve 19. yüzyıl için Prof. Dr. Nur Akın, Prof. Dr. Afife Batur ve Modern Mimarlık için Yard. Doç. Dr. Yıldız Salman, Araştırma Görevlisi Y. Mimar Nilüfer Yöney, Araştırma Görevlisi Y. Mimar Ebru Omay üstlendi.

İstanbul Mimarlık Rehberi’nin hazırlanmasında akademik kadronun yanı sıra güçlü bir ekibin yoğun çalışması var. Proje koordinatörlüğünü Göze Üner; ilk yapı metinlerinin kaynaklardan derlenmesi ve yapıların yerinde incelenmesini Şebnem Aykol ve Işıl Çokuğraş; İngilizce çevirileri Jale Alguadiş ve Zehra Kundak; İngilizce redaksiyonu Doç. Dr. Günhan Danışman; kapak tasarımı ve grafik tasarımı Ekol Tanıtım’dan Zehra Şenoğuz yaptı. Rehberde yer alan fotoğraflarda ise Hilmi Etikan, Necip Sevindik, Şeniz Kabadayı, Ümit Kazım Sandıkçı, Yasemin Hacıkura, Leman Sanıtürk, Vural Yazıcıoğlu ve ekibi, ve Aras Neftçi’nin imzası yer alıyor. Rehberdeki bütün haritaların ve haritaların yayımlanacağı web sitesinin teknik kurgusu ve hazırlanması ise SAYISAL GRAFİK tarafından yapıldı.

Rehber çalışması aynı zamanda bir envanter çalışması ortaya koyduğundan, mimarlık yapıtlarıyla ilgili bir veritabanı da oluştu. Bu veritabanına erişim, İnternet üzerinden de mümkün. Aynı zamanda, yapıların üzerinde işaretli olduğu elektronik harita da, SAYISAL GRAFİK tarafından hazırlandı ve

e-harita (www.e-harita.com.tr) teknolojisi ile yayımlanıyor. Site, www.mimarist.org/guide adresinde yer alıyor.

İstanbul Mimarlık Rehberi, Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Mimar Kadir Topbaş'ın da katıldığı bir bilgilendirme toplantısıyla basına tanıtıldı. Taşkışla'daki İTÜ Mimarlık Fakültesi'nde 6 Haziran'da düzenlenen tanıtımda, Mimarlar Odası Başkanı Oktay Ekinci, Mimarlar Odası İstanbul Şubesi Başkanı Eyüp Muhçu ve Prof. Dr. Afife Batur da birer konuşma yaptılar. Rehberin tanıtıldığı ve hazırlık çalışmalarını gösteren filmden sonra, SAYISAL GRAFİK'in hazırladığı İstanbul Mimarlık Rehberi Web Sitesi gösterildi.