Uzun bir süredir geliştirilme çalışmaları devam eden Autodesk VIZ'in yeni sürümü, Autodesk VIZ 2005, Mayıs ayında satışa sunuldu. 3ds max 6'nın yazılım teknolojisi üzerine geliştirilen bu yeni sürüm, tasarım görselleştirmesi için masaüstü sistemlerdeki en kapsamlı çözüm olmaya devam ediyor. Autodesk VIZ 2005'in içerdiği yeniliklerin büyük bölümü, modelleme ve kaplama araçları üzerine odaklanmıştır. Ancak görselleştirmenin önemli bir parçası olan canlandırma araçlarında da önemli yenilikler yer almaktadır. Bu yeni sürümde yer alan önemli yenilikleri kısaca inceleyelim.
Kullanıcı arayüzü
İlk sürümünden bugüne kadar tutarlı bir şekilde gelişen Autodesk VIZ kullanıcı arayüzü, kullanım kolaylığını hedefleyen ve tüm içeriği özelleştirilebilen bir yapıya sahiptir. Autodesk VIZ 2005'in, 3ds max 6 mimarisi üzerine geliştirilmiş olması nedeniyle, kullanıcı arayüzü de aynı gelişmeleri yansıtmaktadır. Bu kapsamda kullanıcıların ilk dikkatini çekecek yeniliklerin başında, sadeleştirilmiş sağ tuş menüleri ve nesnelerin konumlandırılmasında kullanılan "Transform Gizmo"larda yapılan değişiklikler gelmektedir. Nesnelerin taşınması, döndürülmesi ve ölçeklendirilmesinde kullanılan Gizmo'lar, işleve göre şekil değiştirerek işlem eksenlerinin daha net algılanmasını ve seçilmesini sağlamaktadır. Aynı kapsamda sadeleştirilen sağ tuş menüleri, kullanımı kolaylaştırmaktadır.
Sahne Düzenleme
Autodesk VIZ 2005, Autodesk 2004 ve 2005 ürün aileleri ile uyumlu olarak geliştirilmiştir. Bu kapsamda, yeni 2004 .dwg dosya formatının yanı sıra, Autodesk Architectural Desktop'ın VIZ Render arabirimine ait .drf dosyalarını da okuyabilmektedir. Veri paylaşımında büyük kolaylık sağlayan bu yapı, Autodesk yazılımları ile geliştirilen projelerin görselleştirme çalışmalarının daha rahat bir şekilde gerçekleştirilmesine olanak sağlar. Yenilenen "File Link Manager" arayüzü ise, Autodesk VIZ projesine bağlanan .dwg ve .dxf dosyalarında yapılan tüm değişikliklerin Autodesk VIZ'e eşzamanlı olarak aktarılmasını kolaylaştırır.
Autodesk yazılımlarından aktarılan içerikler ve Autodesk VIZ içerisinde yapılan çalışmalara ait içeriklerin düzenlenmesinde kullanılan "Layer Manager" (Katman Yöneticisi) yeniden yapılandırılarak eşzamanlı çalışan bir diyalog kutusuna dönüştürüldü. Geçmiş sürümlerde sadece işlem sırasında açık tutulabilen Layer Manager, yapılan bu düzenleme sayesinde sürekli açık tutulabilmektedir.
Görselleştirme çalışmalarında sahne içeriğinin yönetimi büyük bir önem taşımaktadır. Layer Manager nesnelerin mantıksal gruplar halinde derlenmesine olanak sağlamaktadır. 3ds max'ten Autodesk VIZ'e aktarılan yeni "Schematic View" arayüzü ise, başta nesne hiyerarşilerinin tanımlanması olmak üzere tüm sahne içeriğinin görsel bir arayüz içerisinde düzenlenmesini kolaylaştırır. Schematic View pencerelerinin farklı isimler ile saklanabilmesi sayesinde, sahne içeriği istenen şekilde denetlenebilir. Aynı zamanda Schematic View pencerelerinde arka planlarına atanacak resimler sayesinde, hazırlanan görünümlerin sahne ile ilişkilendirilmesi kolaylaştırılmıştır.
Etkileşimli uygulama ve web sayfalarında kullanılan 3 boyutlu içerik için bir standart haline gelmiş olan Macromedia Shockwave 3D formatında içerik üretebilen Autodesk VIZ, proje tanıtımları için farklı yöntemlerin kullanımını kolaylaştırır. Shockwave 3D dosyalarına aktarılan Autodesk VIZ sahneleri, görselleştirilen ürün veya mekanların tüm açılardan gerçek zamanlı olarak incelenmesini kolaylaştırmaktadır.
Modelleme
Farklı yüzey tipleri ile, basit geometrik nesnelerden karmaşık organik formlara kadar birçok nesne tipinin hızlıca modellenmesine olanak sağlayan Autodesk VIZ 2005, bu araçların kullanımına ilişkin birçok yenilik içermektedir.
"Polygon" yüzey tipinde yapılan yeni düzenlemeler ile karmaşık formaların modellenmesi önemli derecede kolaylaştırılmıştır. Nesneyi oluşturan kenarlar (Edges) ve yüzeylerin (Face) seçiminde kullanılan yeni "Grow" (büyüt) ve "Shrink" (küçült) komutları seçim grubunu genişletmeyi ve küçültmeyi kolaylaştırmaktadır. Bu sayede, örneğin bir yüzeyin etrafındaki tüm yüzeyler, tek işlemle seçilebilir. Yüzey kenarlarını seçmede kullanılan araçlara eklenen "Ring" (Halka) ve "Loop" (Döngü) seçenekleri ise, bir yüzey kenarının seçilerek kendisi takip eden kenarların veya kendisine paralel olan kenarların seçilmesini kolaylaştırır. Bu sayede nesneler üzerinde bölgesel detaylandırma ve yüzey bölme gibi işlemler kolaylıkla gerçekleştirilir. Yüzeyler üzerinde yapılacak düzenlemeleri uygulamadan önce incelemeyi sağlayan eşzamanlı komut diyalog kutuları, alternatiflerin hızlıca denenmesine olanak sağlamaktadır.
Eşzamanlı "Hinge Polygons from Edge" komutu ile yüzeylerin şekillendirilmesi
Eşzamanlı "Extrude Polygons Along Spline" komutu ile yüzeylerin bir doğru ekseninde ötelenmesi
"Mesh" ve "Polygon" yüzeylerde "Meshsmooth değiştiricisi ile artırılan yüzey detay seviyesi, yeni "Isoline" görüntüleme seçeneği sayesinde yüzey detay seviyesi artırıldığında bile, nesnenin temel formunu tanımlayan yüzey kenarlarının net bir şekilde görüntülenmesini sağlamaktadır. Aynı kapsamda "Editable Poly" nesnesine eklenen "Subdivison Surface" parametreleri, bu araçlara herhangi bir değiştirici kullanmadan ulaşma olanağı da sağlamaktadır. Bu yapı hem detaylandırmayı kolaylaştırmakta hem de ihtiyaç duyulan değiştirici sayısını en düşük seviyeye indirmektedir.
Meshmooth değiştiricisinin yeni Isoline görüntüleme seçeneği
Organik formların modellenmesinde kullanılan "Patch" yüzey tipine ilişkin bazı önemli yenilikler de bulunmaktadır. "Editable Patch" yüzey nesnesine eklenen "Handle" isimli yeni alt-nesne (Sub-Object) kademesi, yüzeyin köşe noktalarına ait giriş-çıkış "Tangent" değerlerini görüntülemektedir. Aynı kapsamda "Edit Patch" değiştiricisi "Editable Patch" nesne tipinde yer alan bu yeniliğin yanısıra, "Spline" çizgi nesneleri ile oluşturulan model kafeslerini "Patch" yüzeylere dönüştürmede kullanılan "Surface" değiştiricisinin işlevlerini de içermektedir.
"Editable Spline" nesne tipine eklenen otomatik kesit birleştirme araçları ve "Edit Patch" değiştiricisinin yenilikleri sayesinde önceki sürümlerde dört değiştirici ile yapılan modelleme işleri (Editable Spline+Cross Section+Surface+Edit Patch) Autodesk VIZ 2005'de iki değiştirici ile (Editable Spline+Edit Patch) kolaylıkla gerçekleştirilmektedir.
Autodesk VIZ içerisinde yapılan tüm modelleme çalışmalarında yüzeyler kullanılmaktadır. Ancak yüzeylerin, katılar (Solid) gibi tanımlı bir kalınlığı yoktur. Yüzeylere belirli bir kalınlık tanımlamak için geliştirilen "Shell" değiştiricisi, varolan yüzeyi, iç veya dış tarafa doğru öteleyerek yüzey kalınlığını oluşturmaktadır. Yüzey kalınlığının tanımlanmasında "Spline" eğrileri kullanma olanağı, mekanik parçaların modellenmesini kolaylaştırırken aynı zamanda şeffaf nesnelerin daha gerçekçi görünmesi için de kullanılabilir.
Malzeme Tanımlama
Gerçekçi görselleştirmeler için etkileyici malzeme tanımlarına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu amaçla, Autodesk VIZ 2005'e birçok yeni malzeme ve doku tipi eklenmiştir. Yeni malzeme tipleri arasında en çok dikkat çekeni "Architectural" malzeme tipi olacaktır. Birçok yüzey tipi için hazır değerler içeren bu malzeme, aynı zamanda "Radiosity" aydınlatma çözümleme sistemi ve mental ray kaplama sistemi ile de uyumludur. Fiziksel değerler kullanan bu malzeme tipi, içerdiği az sayıda parametre ile gerçekçi sonuçların elde edilmesini hedeflemektedir. Bu nedenle de, aynı malzeme tipi, Autodesk Architectural Desktop'ın VIZ Render kaplama sisteminde de yer almaktadır.
Yeni "Architectural" malzeme tipinin alt seçenekleri
mental images tarafından geliştirilen mental ray'in standart kaplama sistemlerine eklenmesi nedeniyle "mental ray", "DGS material" ve "Glass material" isimli üç yeni malzeme tipi Autodesk VIZ'in malzeme tanımlarına eklenmiştir. Bu özel malzeme tipleri sayesinde mental ray'in gelişmiş işlevlerine ulaşılabilir. Aynı kapsamda, mental ray'e ait birçok yeni doku tipi de Autodesk VIZ'e eklenmiştir. Bu doku tipleri hem standart Autodesk VIZ malzemeleri hem de mental ray'in özel malzeme tipleri ile kullanılabilir. Yeni eklenen doku tipleri arasında "Glass", "Glow", "Dielectric", "Shader List", "Stain", "Ocean", "Water Surface" ve "Translucency" gibi farklı doku tipleri yer almaktadır. mental ray'in programlanabilir ve açık mimarisi, yeni doku tiplerinin tanımlanmasına olanak sağlamaktadır. Bu sayede mental ray için geliştirilmiş herhangi bir doku kolaylıkla Autodesk VIZ'e eklenebilir.