Tucson ve Pima Belediyeleri ulaşım verilerini Autodesk MapGuide ile web'den paylaşıma açarak maliyet/yarar oranını 1/24'e düşürdü.

GIS ve Web
Tucson ve Pima Belediyeleri Ulaşım Bölümleri'nin, GIS (Coğrafi Bilgi Sistemleri) verisi kullanımı konusunda oldukça uzun bir geçmişi var. Bu iki belediye de veri paylaşımının hem hizmet vermek, hem de vergi tahsilatlarında başarılı olabilmek için gerektiğinin farkındalar. GIS verilerinin kurum içi, kurumlar arası ve halk tarafından kullanılabilmesini sağlamak amacıyla Autodesk MapGuide ile çalışmaya başladılar. MapGuide kullanımı sonrasında ortaya çıkan sonuçlar çok etkileyiciydi: Maliyet/yarar oranı 1/24'dü.

1994 yılında Tucson ve Pima kentlerinin ulaşım verilerinin merkezi bir sunucuda depolanmasına karar verildi. 1997 yılı başlarında parsel verilerini İnternet üzerinden yayımlamaya başladılar. Bu veriler şirketlerin ve halkın kullanımına açıktı. Bu web sitesi çok popüler oldu ve belediyeler bu uygulamaya yenilerini eklemeye başladı ve popülarite daha da arttı. Pima Kenti GIS Bölüm Yöneticisi Jack Lloyd, GIS verilerinin paylaşımı konusuna çok önem veriyor: "Coğrafi veriyi iş istasyonları ve sınırlardan çıkardığınız zaman gerçek potansiyel ortaya çıkıyor. Autodesk MapGuide ile GIS verileri sadece altyapının inşası ve bakımında yardımcı olmuyor; aynı zamanda halkı trafik sıkışıklığından kurtarıyor, yerel şirketlerin işlerini kolaylaştırıyor ve tabii ki bizim işimizi de çok kolaylaştırıyor." diye belirtiyor.

Şekil 1: Tucson Kenti web sayfası Autodesk MapGuide ile hazırlanmış bir çok uygulamayı içeriyor. Bu uygulamalar, ulaşım ile ilgili tüm verilerin yer aldığı ulaşım dairesi haritaları, sokak cadde vaka bildirme sayfası, kentteki asfalt çalışmalarına ilişkin haritalar, hidrolojiye ilişkin haritalar ve bunlarla ilgili raporları içeriyor.

Sınırlı Ulaşım Problemler Yaratınca
Tucson ve Pima Belediyeleri, web üzerinden GIS uygulamasına başladıktan bir süre sonra bazı problemlerle karşılaştı. GIS projesi yapılandırılırken bazı verilere ulaşım sınırlandırılmıştı. Bu verileri sadece yetkili kişiler kullanabiliyordu; fakat bir süre sonra bu sınırlandırmalar kurum çalışanlarına iş yükü getirmeye ve işleri zorlaştırmaya başladı. Bu yüzden gizli veriler haricindeki GIS verilerini herkesin kullanımına açtılar. GIS verisinin kullanımının sınırlandırılması doğal olarak kamunun bu değerden yararlanmasını da sınırlandırmak anlamına geliyor. Örneğin, kişiler bazen mahallelerindeki altyapı çalışmaları ile ilgili bilgiye gereksinim duyuyorlardı. Bu bilgiyi alabilmek için belediyeye gitmeleri gerekiyordu.

Şekil 2: Ulaşım Dairesi verilerini içeren MapGuide uygulamasında ulaşıma dair tüm detaylar yer almakta:

Kente dair genel veriler: mahalleler, okullar, hastaneler / caddeler, sokaklar / Uydu görüntüleri ve hava fotoğrafları / İçme suyu ve kanalizasyon altyapı verileri / Otobüs durakları, otobüs güzergahları / Trafik sınırlamaları, trafiğe kapalı alanlar, çalışma yapılan cadde sokaklar, problem olan cadde sokaklar / Trafik işaretleri, trafik ışıkları, bariyerler / Altyapı ile ilgili bildirilen vakalar; çukurlar, boru patlakları, kazalar, asfaltta bozulmalar gibi / GPS kontrol noktaları / Kaldırımların durumu / Parseller Kullanıcılar navigasyon çubuğu aracılığı ile haritaya yaklaşıp uzaklaşabiliyor, kaydırma, seçme, kopyalama işlemlerini yapabiliyor. Ayrıca kolay ulaşım sağlanması için navigasyon çubuğunda yer alan işlevler yazıyla sayfanın üst tarafına da yerleştirilmiş durumda. Sol tarafta yer alan lejant bölümünde istediği katmanları haritada açıp kapatabiliyor.

Şekilde asfalt ile ilgili yapılması gereken çalışma noktaları yer alıyor. Kurum çalışanları hangi noktada problem olduğunu görüntüleyip raporunu alabiliyor ve hemen iş emri yaratılabiliyor.

Şekil 3: Kullanıcı otobüs güzergahları ve duraklarının yerlerini harita üzerinde görüntüleyebiliyor. Hatta duraklar koruması olan ve olmayan olarak ikiye ayrılmış. İmleç güzergahın veya durağın üstüne götürüldüğünde ilgili bilgi ekrana geliyor.

GIS verisine anında ulaşım sağlayabilmek belediyeye iş yapan şirket çalışanları için çok daha önemli. Harita ve inşaat mühendisleri istedikleri veriye ulaşabilmek için birçok GIS katmanı arasında kayboluyorlardı. Kamu kurumları bu bilgileri web'den yayımlamak yerine şirketlere CD ortamında veriyordu. Fakat CD'deki veriler çok kısa zamanda güncelliğini yitiriyor ve yeniden güncel verinin alınması ile ilgili aşamalar başlıyordu. Ayrıca GIS verilerinin çok büyük olması nedeniyle CD'den paylaşımda da zorluklar yaşanıyordu. Örneğin, ortofoto veri dosyaları, hassas ve detaylı bir hava fotoğrafı, harita mühendisinden şehir plancısına kadar altyapı projelerinde çalışan tüm profesyonellerin gerek duyduğu bir veridir. Ortofoto veri dosyalarının kullanıcı için yararı arttıkça boyutu da artar. Tucson Ulaşım Dairesi Bilgi Teknolojileri yöneticisi Ron Platt veri setlerinin büyüklüğünün işlerini zorlaştırdığını anlatıyor ve "30 gigabyte'lık bir verinin paylaşılması oldukça zor oluyordu. Veri setlerinin sayısı arttıkça bizim de yatırım maliyetlerini artırmamız gerekiyordu." diye ekliyor.

Şekil 4: Trafik vakalarını görüntülemek için ayrı bir MapGuide uygulaması kullanılabiliyor. Tucson Polis Teşkilatı tarafından bildirilen vakalar hem harita üzerinde görüntülenebiliyor hem de raporu alınabiliyor. Veriler her 2 dakikada bir güncelleniyor. Böylelikle kullanıcı en son trafik durumuna ulaşabiliyor.

Autodesk MapGuide Uygulamaları
Belediyeler Autodesk MapGuide ile 40'dan fazla uygulama geliştirdiler. Bunlardan 30 tanesi kurum çalışanlarının GIS verilerini güncellemesine olanak tanıyor. Kurum çalışanları, haritaları kullanarak hizmet vermenin hiç bu kadar kolay olmadığını belirtiyorlar. Örneğin, kent sakinlerinden biri mahallesindeki caddede bir çukur gördüğü anda bunu hemen rapor edebiliyor. Problem olan yer anında sisteme ekleniyor ve detaylı GIS verisini içeren iş emirleri yaratılıyor. Özel sektör şirketlerinden biri konumsal tabanlı bir bilgiye gerek duyduğunda, emlakçılar gibi, web'den bu bilgiye hemen ulaşabiliyor. Autodesk MapGuide uygulamalarının en popüler olanlarından biri de yol çalışmaları bilgisi ile gerçek zamanlı trafik vakalarını birleştiren uygulama. Radyo istasyonları, trafik raporları için bu uygulamayı kullanıyorlar. Böylelikle İnternet ulaşımı olmayan vatandaşlar da bu bilgiden haberdar olabiliyorlar. Web sitesine gelen yüzlerce e-posta halkın ve özel sektör çalışanlarının bu hizmeti etkin şekilde kullandığının bir kanıtı.

Şekil 5: Cadde, sokak adı, parsel numarası, okul adı ve adres gibi birçok harita nesnesi aranabiliyor ve istenen nesneye harita üzerinde yaklaşılabiliyor.

Kentin ortofoto verilerinin yer aldığı site GIS verisini kullanan özel sektör şirketleri tarafından beklenmeyen bir ilgi gördü. Bu sitede GIS veri katmanlarını seçebiliyor ve bu verileri web'den ortofotoların üzerine yerleştirilebiliyor. MapGuide ortofotolarda yaşanan dosya boyutu problemini çözüyor. Ortofotolar sadece kullanıcının istediği alan için görüntüleniyor. Bu uygulamayı mühendisler site planları yaratmak, yükleniciler arazi kullanım haritaları çıkartmak, okullar da servis araçlarının güzergahını belirlemek için kullanıyorlar.

Maliyetler Düştü
Autodesk MapGuide uygulamalarının başarılı olmasıyla birlikte Pima ve Tucson kentleri bir komisyon toplayarak uygulamaların maliyet ve kar analizlerini yaptılar. Sonuç inanılmazdı. Maliyet/yarar oranı 1/24'dü. Bilgi almak için belediyelere gelenlerin oranında %70 azalma oldu. Belediyeye gelenlerin işleri de eskiden 15-20 dakika sürerken, bu süre bir kaç dakikaya indi.

Şekil 6: Birçok harita elemanının raporu alınabiliyor. Örnekte haritada seçilen hız kasislerinin bakım tarihlerine göre sıralı raporu yer almakta.