Türkiye'nin Güney kıyılarından denize boşalan tatlı suyun kullanıma sunulmak üzere araştırılmasını amaçlayan bir proje, TÜBİTAK, UKAM, ODTÜ ve MTA gibi kurumların desteğiyle SAD-MADAG (Sualtı Araştırmaları Derneği Mağara Dalışı ve Araştırmaları Grubu) tarafından yürütülüyor. Projeyi destekleyen kuruluşlar arasında SAYISAL GRAFİK de var.
Türkiye'nin güney kıyılarında başlıca su kaynağı, yeraltı sularıdır. Yeraltı suyu taşıyan jeolojik birimlerin doğrudan denizle temasta olmaları nedeniyle büyük oranda yeraltı suyu kontrolsüz biçimde denize boşalmaktadır. Denize olan tatlı su boşalımlarının araştırılması ve gereksinilen yerlerde geri kazanılması, ekonomik ve sosyal sorunları engelleyeceği gibi, halen kullanılamayan değerli bir doğal kaynağın kullanıma sunulmasını da sağlayacaktır.
Patara-Tekirova Pilot Projesi
Haziran 2003'te başlatılan, Türkiye Kıyıları Tatlı Su Boşalımlarının Geri Kazanılması Patara-Tekirova Pilot Projesi, TÜBİTAK'ın da desteğiyle sürüyor. Ağustos ayında kıyı taramaları ve bulunan mağaraların araştırma dalışları başlayacak. Analiz ve raporların oluşturulması ile beraber pilot bölge araştırması Mart 2004'te tamamlanacak.
Bu çalışmanın amacı, özellikle yaz aylarında tatlı suya olan gereksinimin arttığı ve mevcut jeolojik yapı nedeniyle denize olan tatlı su boşalımının büyük boyutlara ulaştığı Batı Toroslar'ın Patara-Tekirova kıyı kesiminde, denize olan tatlı su boşalımlarının geri kazanılması için disiplinler arası, sistematik ve kapsamlı araştırmaların yapılmasıdır.
Yeraltı suyu taşıyan jeolojik birimler içerisinde yoğun kırık-çatlak oluşumları ile bunların bir kısmı boyunca erime boşlukları (mağaralar) gelişmiş. Bu nedenle, denizle temasta bulunan karstik akiferlerde yeraltı suyu akımı denize ulaşan kırık-çatlak ve mağaralarda yoğunlaşıyor. Söz konusu boşalım noktalarının belirlenmesi için jeoloji, hidrojeoloji, uzaktan algılama, Coğrafi Bilgi Sistemleri, fiziksel ve kimyasal oşinografi, aletli derin su dalışı ve mağara dalışı gibi farklı bilimsel disiplinler altındaki çalışmaların koordineli ve ortak hedefli olarak yürütülmesi gerekiyor. İlgi alanı, denize sızan tatlı su kaynaklarını içerdiği kadar, mağaraları da kapsıyor. Dalış çalışmaları sırasında deniz dibi ve saptanan mağaralara ait diğer (biyolojik, ekolojik, arkeolojik vb.) verilerin edinilmesi de planlanıyor.
SAYISAL GRAFİK, projeye donanım ve yazılım desteği veriyor. Oluşturulacak veritabanında, coğrafi ve jeolojik haritaların yanı sıra, uydu fotoğrafları ve GPS verileri de katmanlar şeklinde yer alacak. Elde edilen tüm veriler, ekolojik yapı da dahil olmak üzere haritalanacak. Projenin en önemli getirilerinden birisi de, varlığı bilinmeyen kaynakların envanterini elde etmek olacak. Projenin belli verilerinin Internet üzerinden paylaşımı da gündemde.
Temelleri 1998 yılında DEMA (Türkiye Kıyıları Deniz Mağaraları Envanter Projesi) ile atılan ve bu yıl TÜBİTAK'ın da desteğiyle ivmelenen projenin, uzun vadede uluslararası boyuta taşınması planlanıyor. Projeye destek veren kuruluşlar
MADAG Hakkında
1987 yılında ODTÜ-SAT (Orta Doğu Teknik Üniversitesi - Sualtı Topluluğu) bünyesinde çalışmalarına başlayan Mağara Dalışı ve Araştırmaları Grubu - MADAG, 1994 yılında SAD'ın (Sualtı Araştırmaları Derneği) kurulmasından bu yana araştırmalarını ODTÜ-SAT ve SAD ortak çatısı altında sürdürmektedir.
Türkiye'de sistemli olarak mağara dalıcılığı üzerine eğitim programı yürüten tek kuruluş olan MADAG, halen bünyesinde 20'nin üzerinde uluslararası standartlarda eğitim almış mağara dalıcısı bulundurmaktadır. Araştırmalarını bilimsel bir altyapı ile destekleyerek, yurtiçi ve yurtdışında; TÜBİTAK, MTA Jeoloji Etüdleri Dairesi, Hacettepe Üniversitesi, UKAM, ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü, The University of Wyoming, NSS-Cave Diving Section gibi çeşitli akademik birimler ve araştırma kurumlarıyla ortak yürütmektedir.
Detaylı bilgi için: www.madag.org
