Sanal Gazete'nin Haziran 2002 sayısında, Autodesk'in parametrik yapı teknolojisi tabanlı yazılım üreten Revit Technology Corporation şirketini satın aldığını ve bu şirkete ait Revit adlı yazılımın yeni sürümü 4.5'i, Autodesk Revit adıyla kullanıma sunduğunu duyurmuştuk. Bu yazılımın son sürümü Autodesk Revit 5, Türkiye'de de kullanıcılarıyla buluştu.

Parametrik yapı bilgi sistemi teknolojisi ile bilgisayar destekli yapı tasarımı alanında bir devrim yarattığı belirtilen Autodesk Revit, arazi ve kütle çalışmasından, detaylı uygulama çizimleri, metraj ve sunuma kadar tüm aşamalarda üretkenliği, koordinasyonu ve kaliteyi artıran özellikler içeriyor. Ancak bu yazının amacı, bu özellikleri teknik detaylarıyla anlatmak yerine, Autodesk Revit'in, bilgisayar destekli yapı tasarımına getirdiği yenilikçi yaklaşımı açıklamak.

CAD mi Yapı Bilgi Sistemi mi?
Yapı tasarım sürecinde, ilk eskizlerden son detaylara kadar birçok veri üretilir. Geleneksel CAD yazılımlarında, bu veriler, birbirinden bağımsız dokümanlarda gösterilir. Plan çizimleri, görünüş ve kesitler, detaylar, metraj listeleri hepsi aynı yapıyı tanımlasalar da, birbirinden bağımsız dokümanlardır. Aynı bilgiyi, birbirinden bağımsız dokümanlar için yeniden çizmek, yazmak, yerleştirmek, hem zaman alıcı hem de hataya açıktır. Tasarımdaki bir değişiklik, tüm bu bağımsız dokümanlarda tekrar tekrar yapılmak zorundadır. Özellikle proje teslim tarihi yaklaştıkça ve doküman sayısı arttıkça, bu değişiklikler çok can sıkıcı olabilir. Yapı Bilgi Sistemi ise daha farklı bir yaklaşım sunar.

Yapı Bilgi Sistemi nedir?
Yapı Bilgi Sistemi, Autodesk'in bilgi teknolojilerini yapı sektörüne uygulayarak geliştirdiği yapı tasarımı çözümlerine ve bu çözümlerle oluşturulan sistemlere verdiği addır. Yapı Bilgi Sistemi'nin üç temel özelliği vardır:

• Yapıyı tanımlayan tüm verilerin tutulduğu bir sayısal veritabanı ile çalışır.

• Revizyonlar bu veritabanında yapıldığı için, herhangi bir dokümanda yapılan değişiklik, veritabanından üretilen tüm dokümanlara (görünüşler, listeler, vs.) yansır.

• Tasarım süreci boyunca toplanan tüm veriler, daha sonra kullanılmak üzere saklanır. Bu, sadece projeyi yapanın değil, yüklenici ve yapı sahibinin de kullanabileceği bir bilgi deposu oluşturur.

Yapı Bilgi Sistemi, daha kaliteli tasarımların, daha kısa sürede ve daha az maliyetle gerçekleştirilmesini sağlar. Yapı Bilgi Sistemi kullanımı, oluşturduğu bilgi deposu nedeniyle, sadece tasarımcının değil aynı zamanda yüklenicinin ve müşterinin de avantajınadır.

Nasıl ki, "mimarın işini artık bilgisayar mı yapacak" tartışmaları arasında kalem kağıttan 2 boyutlu CAD'e, oradan 3 boyutlu kütlesel çalışmaya, daha sonra akıllı nesneler ve model tabanlı çalışmaya geçildiyse; bilgisayar destekli tasarım teknolojisi artık tüm verilerin ilişkisel bir şekilde toplandığı ve dokümanlara otomatik olarak yansıtıldığı "bilgi sistemlerini" bir düş olmaktan çıkarıyor. Artık anlaşıldı ki, bilgisayar destekli tasarım teknolojisi, mimarın ya da tasarımcının yaptığı asıl işi yani tasarımı yapacak değil, bu tasarımın daha kolay yapılabilmesini sağlayacak araçları üretiyor.

Autodesk Revit'in "parametrik" olması ne getiriyor?
Buradaki "parametrik" terimi, bina modelini oluşturan her nesnenin birbiriyle olan bağlantısını tanımlıyor. Bu ilişkiler ya yazılım tarafından otomatik olarak, ya da kullanıcı tarafından çalışırken tanımlanıyor. Bu ilişkilere örnek olarak şunlar gösterilebilir:

• Diyelim ki, bir odanın kapısı köşeden 10 cm uzaklıkta sabitlendi. Odanın boyutları değişse de, bu uzaklık yazılım tarafından korunacaktır. Burada parametre, uzaklığı belirten bir sayıdır.

• Bir cephedeki pencerelerin birbirinden eşit uzaklıkta olması istendi. Cephenin uzunluğu değişse de, pencere aralarındaki uzaklıklar yazılım tarafından eşit olacak şekilde ayarlanacaktır. Bu durumda parametre bir sayı değil, bir orandır.

• Döşeme veya çatı kenarları, dış duvarlarla bağlantılıdır. Dış duvarın yeri değişse de, döşeme ve çatı ona göre düzenlenir. Bu örnekte parametre, bir bağlantı ilişkisidir.

• Bir plan çiziminin ölçeği 1:50'den 1:100'e değiştirildi. Tüm yazılar, çizim elemanlarına göre göreceli olarak büyüyecektir. Bu örnekte, yazı boyutları, ölçeğe bağlı bir parametre içermektedir.

• Planda bir dikdörtgen oluşturacak şekilde dört duvar çizilsin. Autodesk Revit, otomatik olarak bunları birbirine bağlar. Cephede kullanıcı bir duvarın yerini değiştirirse, diğer duvarlar da onunla bağlantılarını koruyacak şekilde boyutlarını değiştirir. Burada da parametre, bir bağlantı ilişkisidir.

• Diyelim ki 5 numaralı detay çizimi A9.03 paftasında yer alsın ve bu detaya A2.01, 02 ve 03 paftalarındaki plan çizimlerinde detay etiketi ile referans verilsin. Eğer detay çizimi başka bir paftaya taşınır ve yeniden numaralanırsa, Autodesk Revit, plan çizimlerindeki detay etiketlerini yeni yerleşime göre güncelleyecektir. Bu örnekte parametre, dokümanlar arası bir bağlantı ilişkisidir.

Yukarıda örneklendiği gibi, bu tip ilişkileri tanımlayan sayı veya özelliklere "parametre" ve bunu destekleyen yazılıma da "parametrik" deniyor. Şimdiye kadar sadece mekanik tasarım yazılımlarında görülen bu işlevsellik, bir mimari tasarım yazılımında bu kapsamda ilk defa karşımıza çıkıyor. Autodesk Revit ile projenin herhangi bir yerinde, herhangi bir şey, herhangi bir zaman değiştirilebilir, bu değişiklik tüm projede koordine edilecektir.

Gerekli değişiklikleri istediğiniz dokümanlarda (model, görünüş, kesit, vs.) yapabilirsiniz; diğer dokümanlar kendiliğinden güncellenir.

Parametrik nesnelerden oluşan geniş kütüphanesinden, istediğiniz nesneyi kullanabilirsiniz.

Autodesk Revit, siz ölçüyü değiştirdiğinizde geometriyi, geometriyi değiştirdiğinizde ölçüyü ona göre değiştirir.

İki ölçü arasındaki eşitlik de bir parametredir. Birini değiştirdiğinizde diğeri de otomatik olarak değişir.

Autodesk Revit'in sezgisel kullanıcı arayüzü ile yazılımı çabuk öğrenir, kolaylıkla kullanırsınız.

yazının devamı...