sanalGazete - Mart 2003

Arkeolojide Autodesk Raster Design kullanımı

Arkeolojide yüzyıllar veya on seneler önce üretilmiş farklı ölçeklerde, farklı hassasiyetlerde birçok harita ve plan ve farklı noktalardan çekilmiş fotoğraflar kullanılır. Autodesk Raster Design ve AutoCAD arkeologlara farklı kaynaklardan (elle çizilmiş, basılı, fotografik kaynaklar) gelen bilgileri birleştirerek çalışma sahasının tüm hikayesini kullanılabilir ve anlamlı bir şekilde çıkarmalarını sağlar.

Autodesk Raster Design, AutoCAD ve Autodesk Map'in üzerinde çalışan, raster görüntüleri kullanma işlevleri içeren bir yazılım. Object ARX teknolojisini kullanarak raster görüntü düzenleme ve işleme araçları sunuyor.

Autodesk Raster Design 3 ile;

raster görüntüler coğrafi olarak doğru koordinatları ile çizime yerleştirilebilir,

“rubbersheeting” ile taranmış haritalar doğru koordinatlara oturtulabilir,

renkli, tek renk veya gri tonlu raster görüntüler işlenebilir,

piksel değerleri ayarlanarak, istenmeyen görüntü bölümleri kaldırılabilir, seçilen bölümler değiştirilebilir ve değişiklikleri saklanabilir,

raster görüntüler hızlı ve hassas şekilde vektör nesnelere çevrilebilir ve

raster ve vektör verilerin birlikte çıktısı alınabilir.

Wessex Archeology, Autodesk Raster Design'ı farklı kaynaklardan gelen arkeolojik verileri bir araya getirmede kullanıyor. Grubun merkezi, Avrupa'nın en önemli arkeolojik anıtlarının yakınında, Salisbury'in kuzeyinde yer alıyor. Saha çalışmasından ayrı olarak, arkeoloji alanında uzmanlaşmış 100'den fazla profesyonel çalışıyor. 1970 yılında kurulan şirket bu güne kadar birçok kültürel miras projesine danışmanlık, tasarım yönetimi ve müteahhitlik hizmetleri konularında katkıda bulundu. Farklı ölçek ve detaylarda yaklaşık olarak 2000 projenin içinde yer aldı. Müşterileri arasında ulusal miras ve koruma kuruluşları, merkezi ve yerel yönetimler, büyük şirketler yer alıyor.

Stonehenge
1993 yılında Wessex Arkeology, English Heritage tarafından Stonehenge'de korumanın iyileştirilmesi ve ziyaretçi servisleri için kapsamlı bir çalışma yapmak üzere görevlendirildi. Stonehenge'de iki kilometrekareden küçük bir alanda 3.000 - 5.000 yıl öncesinde inşa edilmiş, ünlü taş çemberi de içeren, yüzlerce tarih öncesi anıt yer almakta. 20. yüzyıl içinde bir çok kazı yapılmış olmasına rağmen, Stonehenge arkeolojik kayıtları ile ilgili bir yayın yapılmamıştı.

Wessex Arkeology, sahaya ait mevcut el çizimi arşivindeki dokümanların ölçek, detay, gösterim, etiketleme, yönelim ve fiziki koşullar açısından çok büyük farklılıklar gösterdiğini buldu. 1916 ve 1970 yılları arasında üretilmiş yüzden fazla el çizimi ve pafta taranarak, 1990 yılında English Heritage tarafından üretilen çizimin üzerine işlendi. Haritalar birleştirilince bazı çizimlerin hassasiyetinde problem olduğu ortaya çıktı. Bu farklılıklar taşların pozisyonları ile ilgiliydi. Daha önceki kazılarla karşılaştırıldığında bazı taşların kaydırıldığı veya yeniden dikildiği görüldü bu yüzden taşlar farklı planlarda farklı pozisyonlarda duruyordu. 'Öncesi' ve 'sonrası' bilgileri bu kazıları doğru olarak değerlendirme olanağı tanıdı. Tüm bu bilgiler sahanın en hassas planları ile birleştirildi ve Stonehenge'in yapısal tarihi ile ilgili detaylı bir çalışma yayımlandı.

Askeri Tarihin Haritalanması
English Heritage, Wessex Arkeology ile bir kez daha çalışarak; Stonehenge Dünya Mirası sahasının çevresindeki askeri arazi kullanım dokusunun çıkarılması işini verdi. Bu projede 17 tarihi harita ve 2 hava fotoğrafı, 12 modern harita ile Autodesk Raster Design yardımıyla çakıştırıldı. Çalışmaya askeri demiryolu, hastaneler, konut ve rekreasyon kullanımlarına ek olarak sekiz havaalanı veya iniş pisti ve birçok askeri kamp dahil edildi. Eski Stonehenge Havaalanı tarih öncesi taş çembere yakınlığından dolayı detaylı olarak çalışıldı.

Wessex Arkeology çalışanları Autodesk Raster Design'ın işlerini çok kolaylaştırdığını belirtiyorlar: "A0 tarayıcı ve Autodesk Raster Design'ı kullanarak, kağıt üzerindeki haritaları ve fotoğrafları tarayarak AutoCAD ortamında birleştirdik. Autodesk Raster Design harita ve fotoğrafları hassas bir şekilde çakıştırmada çok işimize yaradı. Ayrıca taranmış haritalar üzerinden istenmeyen bölgeleri silme, boşluk olan alanları doldurma ve eski haritalarda sıkça rastlanan çapakları temizlemede de yazılımı sıkça kullandık."