sanalGazete - Mart 2003

SAYISAL GRAFİK'ten, Çimtaş'a AutoLISP Desteği

CAD yazılımı olarak Autodesk Inventor Series kullanan Çimtaş, konsantrik boru kesişimlerinin hesaplanması ve bunların uygun şekilde işlenebilmesi için, boru çaplarının büyüklüğü ve iş parçasının ağırlığı nedeniyle, bilinen imalat şekillerinin dışında bir uygulama geliştirmek zorundaydı.

Bu işleme yönteminde, birbirine bağlanması gerekli olan boruların delik ve boru ağzı şekilleri 2 boyutlu olarak çizilir, çizimler 1:1 ölçekte kağıda dökülür ve bu çıktılar ilgili borulara sarılarak kesişim hattının markalanması yapılır. Markalama işleminden sonra bu bölümler robotik kesim cihazlarıyla kesilir.

SAYISAL GRAFİK'in geliştirdiği LISP uygulamasından önce, ara kesitlerin 2 boyutta çıkarılmasını, Çimtaş mühendisleri oldukça uzun zaman harcayarak, noktaları tek tek hesaplayıp elde ettikleri değerlere göre AutoCAD'de çizerek sağlıyorlardı. Bu yöntemin zorluğunun yanında güvenliğinin kontrolü de uzun zaman alıyordu. Bu işlemi otomatik, daha güvenli ve daha hassas sonuçlar elde edebilecek hale getirmek için SAYISAL GRAFİK'ten yardım istendi. Gerekli olan formülasyonlar Çimtaş tarafından sağlandı.

AutoCAD ve AutoCAD tabanlı yazılımların, uygulama geliştirmeye imkan veren esnek yapısı sayesinde, kullanıcılar gereksinim duydukları özellikleri ve işlevleri yaratabilirler. AutoCAD, uygulama geliştirmek için AutoLISP ve Visual Basic programlama dillerinin AutoCAD'e uyarlanmış halini destekler ve bu programlama dillerinin düzenleyicilerini de içerir.

"Visual Basic Editor"u açmak için TOOLS > MACRO > VISUAL BASIC EDITOR

"AutoLISP Editor"u açmak için TOOLS > AUTOLISP > VISUALLISP EDITOR komutları kullanılabilir.

Bu uygulama programında, LISP programlama dilinin AutoCAD yazılımına uyarlanmış hali olan AutoLISP kullanılmıştır.

Uygulama Programının Amacı
Geliştirilen uygulamanın amacı, değişik çaplardaki iki borunun istenen hassasiyette, delen ve delinen boruya bağlı olarak konsantrik kesişme sonucu oluşacak ara kesit açılımlarının 2 boyutlu olarak elde edilmesidir.

Uygulama Programının İşlevi
Programlama dillerinin yapıları gereği, istenen eğrileri çizdirebilmek için bu eğrileri tanımlayan formülasyonlara gereksinim duyulmaktadır. Gerekli olan formülasyonlar, Çimtaş mühendisleri tarafından oluşturulmuş ve SAYISAL GRAFİK'e iletilmiştir.

Kullanıcı, boruların çap bilgilerini, eğrileri oluşturmak için kullanılacak nokta sayısını (resolution), boruların birbirleriyle yaptığı açıyı (derece cinsinden), AutoCAD komut satırına sırasıyla girer. Geliştirilen uygulama, tanımlanmış formüllere göre istenen nokta sayısı kadar (x,y) koordinatı üretir ve AutoCAD bu koordinatlardan geçen bir eğri oluşturur.

Örneğin aşağıdaki durumlara bakalım:

1- 2.000 mm çaplı bir boruyu 1.500 mm çaplı başka bir borunun dik olarak delmesi.

AutoCAD komut satırına bu uygulamayı çalıştırmak için tanımlanmış işlev adı girilir.

Command: DIK

D (Delinen boru çapı): 2.000

d (Delen boru çapı): 1.500

n (Hassasiyet): 100

Verilen bu bilgiler ve tanımlanan formülasyona göre, AutoCAD çizim ekranında delinen boru ve delen boru için eğriler oluşturur.

2- 2.000 mm çaplı bir borunun 1.500 mm çaplı bir boru ile 30°'lik bir açıyla delinmesi

Command: EGIK

D (Delinen boru çapı): 2.000

d (Delen boru çapı): 1.500

s (Boru giriş açısı (derece)): 30

n (Hassasiyet): 100

A eğrisi delinen boru kesişim eğrisinin 2B açılımını, B eğrisi de delen boru kesişim eğrisinin açılımını göstermektedir.

Çimtaş Hakkında
Uluslararası müşterilerine ISO, ASME, CE standartlarına uygun olarak, basınçlı kaplar, ısı eşanjörleri, depolama tankları, güç üniteleri borulama sistemleri, rüzgar kuleleri, köprüler ve diğer çelik uygulamalar konusunda, Türkiye Gemlik ve Çin Ningbo’da bulunan en son teknoloji ile donatılmış tesislerinde, çözümler sunmakta olan Çimtaş, dünyanın önde gelen müteahhit firmalarından biri olan Enka Holding bünyesinde, mühendislik ve fabrikasyon uygulamaları yapmak üzere 1973 yılında kurulmuştur.

ISO 9000, ISO 9001, ASME (U, U2, PP, S), NBPV (NB) (R), Bureau Veritas (CE-PED-H), TÜV DIN 8563, German Llyod, Turkish Lloyd gibi birçok kalite sertifikasına sahip olan Çimtaş, çelik konstrüksiyon alanında, termik ve hidrolik güç santralleri, petrokimya tesisleri ve rafinerileri, tanklar, pompa ve kompresör uygulamaları, endüstriyel tesisler, çimento fabrikaları, amonyak ve gübre fabrikaları gibi uygulamaları, başta Türkiye olmak üzere, Suudi Arabistan, Irak, Ürdün, Libya, Kuveyt, Cezayir, Rusya, Kazakistan, ve Kırgızıstan gibi birçok ülkede gerçekleştirmiştir.

Türkiye’de, Yatağan, Yeniköy, Kemerköy, Orhaneli ve Afşin Elbistan-B termik santralleri, Trakya, Bursa, Gebze, Adapazarı, İzmir doğalgaz santralleri, Tuparaş İzmit, Petkim Aliağa İzmir petrol rafinerileri, Botas Pendik CS3 gaz kompresörleri, ToyotaSA Adapazarı tesisleri fabrika çelik konstrüksiyonu, Haliç köprüsü gibi değişik çelik uygulamalarında bulunmuştur.

Konsantrik boru kesişimi, delinen boru