Autodesk Architectural Desktop 3.3'de iki değişik yöntem kullanarak ölçülendirme çalışmaları yapabilirsiniz. Bunlardan birincisi, standart AutoCAD ölçülendirme komutları ile yapılacak ölçülendirme işlemidir. İkinci yöntem ise otomatik ölçülendirme işlemini gerçekleştiren "AEC Dimension" araçlarıdır. "AEC Dimension" otomatik ölçülendirme araçları Autodesk Architectural Desktop 3 ile gelen yeniliklerden biridir. Bu araçların sağladığı kolaylıkları bir örnek ile açıklamak daha faydalı olacaktır.

Nasıl çalışır?
"AEC Dimension" otomatik ölçülendirme sisteminin verimli bir şekilde kullanılması için standart AutoCAD ölçülendirme araçlarının nasıl çalıştığını bilmek gerekmektedir. Ancak otomatik ölçülendirme araçları sadece Autodesk Arcihtectural Desktop'ın akıllı mimari nesneleri ile kullanılabilir.

Şekil 1: Autodesk Architectural Desktop kurulumu sırasında işaretlenmesi gereken "International Extensions" seçeneği

Otomatik ölçülendirme işlemi, nesnelerin belirli noktalarına bağlı olan kademeli ölçülendirmeler oluşturabilmektedir. Bu noktalara kapı merkezi, duvar kalınlığı, duvar merkezi, duvar katmanları kalınlığı ve pencere kasa boşluğu gibi değerler örnek verilebilir. Ölçülendirme işleminde kullanılması istenilen noktalara ilişkin ayarlar değişik ölçülendirme tiplerinde (AEC Dimension Style) saklanmaktadır. Bu sayede farklı ölçülendirme ayarları arasında kolaylıkla geçiş yapılabilir.

"AEC Dimension" aracı ile yapılan bu ölçülendirmeler, akıllı mimari nesnelere bağımlı olduğu için, projede yapılacak değişiklikler otomatik olarak ölçülendirmeleri etkilemektedir.

Şekil 2: "AEC Dimension" araç çubuğu

Otomatik ölçülendirmelerin oluşturulması
Otomatik ölçülendirme sisteminin kullanılabilmesi için "AEC Dimension" araçlarının Autodesk Architectural Desktop'ın kurulumu sırasında yüklenmiş olması gerekmektedir. Autodesk Architectural Desktop'ın kurulumu sırasında Şekil 1'de gösterilen diyalog kutusu karşınıza çıkacaktır. Bu diyalog kutusunda "International Extensions" seçeneğini işaretleyerek otomatik ölçülendirme araçlarının yüklenmesi sağlanabilir. Eğer sistemde Autodesk Architectural Desktop kurulu olmasına rağmen bu araçlar yüklenmemiş ise, kurulum CD'sinden ekleme yapılabilir.

AEC Dimension araç çubuğu
"AEC Dimension" araçlarının kullanımını kolaylaştıran araç çubuğunu (Toolbar) açmak için "View" menüsünden "Toolbars" komutunu tıklayın. Karşınıza çıkan "Customize" diyalog kutusunun "Toolbars" bölümünde menü gruplarından "AECARCHX"ı seçtikten sonra "AEC Dimension" kutusunu işaretleyin ve "Close" komutu ile diyalog kutusunu kapatın. Bu aşamada "AEC Dimension" araç çubuğu ekranda belirmiş olacaktır.

Kademeli ölçülendirme
Autodesk Architectural Desktop içerisinde ölçülendirme kademeleri mimari nesnelere bağımlı olarak belirli mesafelerin okunmasını kolaylaştırır. Birden fazla kademeden oluşabilen ölçülendirmeler sayesinde birçok ölçü bilgisine kolaylıkla ulaşılabilir. Şekil 3'de iki kademeli bir ölçülendirme gösterilmektedir.

Şekil 3: 2 kademeli ölçülendirme

"AEC Dimension" ölçülendirme tipinin tanımlanması
Otomatik ölçülendirme tipi tanımlamasını incelemek için ilk olarak yeni bir Autodesk Architectural Desktop çizimi oluşturun.

İlk olarak "Desktop" menüsünden "Drawing Setup" diyalog kutusunu açın. Bu örnekte çizim birimi olarak santimetre kullanılacağı için "Units" bölümünde "Drawing Units" değeri "Centimeters" olarak tanımlanabilir. İkinci aşamada ise otomatik ölçülendirmede kullanılacak olan birim tanımlanmalıdır. Bunun için "Tools" menüsünden "Options" diyalog kutusunu açarak "AEC Dimension" bölümündeki "Dimension in" değerini "Centimeters" olarak tanımlamak yeterlidir.

Otomatik ölçülendirmede kullanılacak yazı tipinin tanımlamasına başlamak için "Format" menüsünden "Text Syle" arayüzünü açın. Karşınıza çıkan diyalog kutusunda "New" komutunu tıklayarak "Arial" yazı karakterini kullanan "Yazi Arial" isimli yeni bir yazı tipi oluşturun ve "Close" tuşunu tıklayarak diyalog kutusunu kapatın.

Ölçülendirme tipini tanımlamada kullanılan "Style Manager" arayüzünü açmak için "AEC Dimension" araç çubuğundan Şekil 4'de gösterilen "AEC Dimension Styles" ikonunu tıklayın.

Şekil 4: "AEC Dimension Styles" ikonu

"Style Manager" diyalog kutusunda, ölçülendirme tipini tanımlamak için iki farklı yöntem kullanılabilir. Birinci yöntem "New Style" komutu ile yeni bir tip oluşturmaktır. İkinci yöntem ise listede yer alan ölçülendirme tiplerinden bir tanesinin yeniden düzenlenmesi olacaktır. Burada dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta; ölçülendirme tiplerinde yapılan tüm değişikliklerin çizimde yer alan ölçülendirmeleri etkileyecek olmasıdır.

Örneğimizde, listede bulunan bir ölçülendirme tipini değiştireceğiz. Bu amaçla Şekil 5'de gösterilen "Standard (2 chains)" ölçülendirme tipini çift tıklayarak "AEC Dimension Style Properties" diyalog kutusunu açın.

Şekil 5: "Standard (2 chains)" ölçülendirme tipi

"AEC Dimension Style Properties" diyalog kutusunda "Display Props" bölümüne geçin ve "Edit Display Props" komutunu tıklayarak Şekil 6'da gösterilen "Entity Properties" diyalog kutusunu açın. Bu aşamada "Contents" bölümüne geçerek ölçülendirmede kullanılacak nesne noktalarını ve ölçülendirme kurallarını tanımlamaya başlayabilirsiniz.

Şekil 6: "Entity Properties" diyalog kutusunun "Contents" bölümü

"Contents" bölümü içerisinde "Chain1" değerini seçerek iki kademeli ölçülendirme çizgilerinden birincisine ait düzenlemeleri yapmaya başlayabilirsiniz.

"Chain1" kademesini seçtikten sonra "Apply to" listesinden duvarları temsil eden "Wall" nesne grubunu seçin. Bu aşamada diyalog kutusunun sağ tarafında duvarlara ilişkin ölçülendirme parametrelerini göreceksiniz. Ölçülendirmelerde yer alması istenilen duvar kesişimleri için "Wall Intersections" değerini ve duvar uzunlukları için "Length of Wall" seçeneğini işaretlemek yeterli olacaktır.

"Chain1" kademesinde; açıklık, kapı ve pencerelerin kasa boşluklarının ölçülendirilmesi için "Apply to" listesinden "Opening/Door/Window" nesne grubunu seçip tüm seçenekleri kapattıktan sonra "Opening in wall" nesne grubunda "Opening Max. Width" seçeneğini işaretlemek yeterli olacaktır.

İkinci kademe ölçülendirme çizgisinde toplam uzunlukların yer alması için "Chain2" kademesini seçtikten sonra "Wall" nesne grubu ayarlarından sadece "Outer Boundaries Complete" seçeneğini işaretleyin. Toplam uzunlukların ölçülendirilmesinde açıklık, kapı ve pencerelerin bulunmaması için "Opening/Door/Window" ve "Opening in wall" nesne gruplarındaki tüm seçenekleri kapatın.

Ölçülendirme kurallarının belirlenmesinden sonra ölçülendirme çizgilerine ilişkin ayarlamaları yapmak için Şekil 7'de gösterilen "Entity Properties" diyalog kutusunun "Other" bölümüne geçin. "Dimension Style" listesinden "AEC Dimension [Small]" ölçülendirme tipini seçtikten sonra "Edit" komutunu tıklayarak ayarlamaları yapmaya başlayabilirsiniz.

Şekil 7: "Other" bölümünde "Dimension Style" değerini "AEC Dimension [Small]" olarak tanımlayın.

"Edit" komutu tıklandığında Şekil 8'de gösterilen AutoCAD'in "Dimension Style Manager" diyalog kutusu açılacaktır.

Şekil 8: "Dimension Style Manager" diyalog kutusu

Ölçülendirme çizgilerine ilişkin düzenlemelere başlamak için, diyalog kutusunun sol tarafında bulunan "Styles" listesinden "AEC Dimension [Small]" tipini seçip "Modify" komutunu tıklayın. Açılan diyalog kutusunda "Lines and Arrows" bölümüne geçin. Bu bölümde ölçülendirme çizgilerinin uzatma uzunluklarını belirleyen "Extend beyond ticks", "Baseline spacing" ve "Offset from origin" değerlerini 5 olarak tanımlayın. Daha sonra "Extend beyond dim lines" değerini 8 olarak tanımlayın ve ölçülendirme yazılarına ait düzenlemeleri yapmak için diyalog kutusunun "Text" bölümüne geçin.

yazının devamı...