Başbakanlık Konut Müsteşarlığı tarafından yapılan "2000-2010 Türkiye Konut İhtiyacı Araştırması"nda, yapı kullanım izinleri dikkate alındığında kaçak yapılaşma seviyesinin %67'ye ulaştığı belirlendi
Gecekondulaşmaya karşı yapılan mücadelenin yetersizliği, Türkiye'deki konut sorununun niteliğini de etkiliyor. Ruhsatsız konut sunumunun fazlalığı nedeniyle, bugün Türkiye'de, konut açığı değil, nitelikli konut sorunu yaşandığı belirtiliyor.
Araştırmaya göre Türkiye'de, kentsel yerlerdeki konut stoğunun ortalama %62'si ruhsatlı. Ancak inşaat ruhsatları değil de yapı kullanım izinleri dikkate alındığında, bu oran %33'e kadar düşüyor. Yani her 100 yapıdan 67'sinin kaçak olduğu ortaya çıkıyor.
Devlet İstatistik Enstitüsü'nün 2000 yılı nüfus ve konut sayımı verilerinden yararlanılarak yapılan araştırmaya göre, 2000 yılı itibarıyla Türkiye genelinde kentsel kesimde 2.691.308 adet konut fazlası görünüyor. Ancak, inşaat ruhsatları dikkate alındığında, bu fazla, 2.539.939 adetlik, yapı kullanım izinleri dikkate alındığında da 6.382.197 adetlik açığa dönüşüyor.
2000 yılı itibariyle, Aydın, Tekirdağ, Bolu, Balıkesir, Muğla, Zonguldak, Elazığ, Çanakkale, Nevşehir, Kastamonu, Sinop, Denizli, Çorum, Edirne'de ruhsatlı konut fazlası bulunması dikkati çekiyor. Bu illerde, 1.117.000 adetlik konut ihtiyacına karşın, 1.394.000 adetlik inşaat ruhsatı bulunduğu, 276.942 adet ruhsatlı konut fazlası olduğu tespit edildi.
İstanbul'daki ruhsatlı konut açığı 1.242.000 olarak belirlenirken, Güneydoğu illerindeki konut açığının büyüklüğü dikkat çekti. 2000 yılı itibariyle, Gaziantep'de 100.000 üzerinde, Adana'da yaklaşık 95.000, Şanlıurfa'da 85.000, Diyarbakır'da 68.000 konut açığı tespit edildi. Kırıkkale'de 67.000 konut açığı belirlenirken, İzmir'de 63.316, Ankara'da 57.626, Bursa'da 45.300, Antalya'da ise 4.000 ruhsatlı konut açığı ortaya çıktı.
DİE tahminlerine göre, 2000-2010 döneminde kentsel nüfus artışı 10.970.493 olarak öngörülüyor. Bu durumda, hane halkı büyüklükleri ve nüfusa bağlı olarak 2.860.343 konuta ihtiyaç duyulacağı hesaplandı. Ancak araştırmada, konut stokundaki değişik artış varsayımları dikkate alınarak, Türkiye'nin 2010 yılına ilişkin konut talebi konusunda değişik tahminler yapıldı. 2000'de 13.597.676 olan konut stoğunun 2000-2010 döneminde sabit kalacağı kabul edilen ilk varsayıma göre, bu dönemde 169.035 adet konut açığı oluşacak. 2000 yılı konut stoğunun, inşaat ruhsatı artış oranında her yıl artırılması durumunda ise gelecek 10 yılda 6.127.000 konut fazlası oluşacağı hesaplandı. 2000 yılı ruhsatlı konut stokunun 2000-2010 döneminde ruhsat artış oranında artması ve bu dönemde ruhsatsız konut üretiminin olmaması halinde bile, 3.505.414 konut fazlası oluşacağı öngörüldü.
Kaynak: www.ntvmsnbc.com