Birçok alanda karşımıza çıkan 3 boyutlu görselleştirme ve canlandırmaların hazırlanmasında kullanılan 3ds max, 140.000'i aşan kullanıcısıyla masaüstü sistemlerde en çok tercih edilen 3 boyutlu modelleme, canlandırma ve kaplama yazılımı
Kullanıcıların talepleri doğrultusunda geliştirilen 3ds max 5, başta modelleme, ışıklandırma, karakter canlandırma ve kaplama alanlarında olmak üzere birçok konuda, profesyonellere, etkileyici görselleştirmeler, canlandırmalar, oyun içerikleri ve özel efektler yaratma olanağı sunuyor.
Arayüz Yenilikleri
3ds max'in satışa çıktığı ilk günden beri büyük beğeni toplayan kullanıcı arayüzü, her yeni sürümde geliştirilerek kullanıcıların yazılımdan en yüksek verimi almalarını sağlamaktadır. Tüm parçaları kolayca düzenlenebilen arayüzü ile 3ds max, kullanıcılarına esnek bir çalışma ortamı sunmaktadır.
3ds max'in bu yeni sürümünde kullanıcı arayüzünde yapılan düzenlemeler, kullanıcılardan gelen talepler doğrultusunda, kullanıma ve çalışma sürecine yönelik yeni araçlar üzerine yoğunlaşmıştır. Bu doğrultuda ilk dikkat çeken yenilik taşıma, çevirme ve ölçeklendirme işlemlerinde işleve göre tasarlanmış yeni “Gizmo” nesneleridir. Bu yeni “Gizmo”lar sayesinde kullanıcılar 3 boyutlu uzay içerisinde işlemlerini istenen eksende kolayca gerçekleştirebilmektedir.
Sahnelerin düzenlenmesinde kullanılan "Named Selection Set" (Adlandırılmış Seçim Kümeleri) arayüzü, yeniden tasarlanarak nesne gruplarının daha kolay düzenlenmesi sağlanmıştır. Aynı zamanda yeni "Layer Manager" (Katman Yöneticisi) arayüzü ile büyük sahnelerde yapılacak düzenlemeler kolaylaştırılmıştır. Layer Manager arayüzü, birden fazla nesneye ait görüntüleme, kaplama ve ışık etkileşimi gibi değerlerin düzenlenmesini de kolaylaştırmaktadır. AutoCAD ve diğer Autodesk tasarım yazılımlarında hazırlanan çizimlere ait katman bilgilerini okuyabilen Layer Manager bu sayede CAD projelerinin görselleştirilmesini de kolaylaştırmaktadır.
Nesne seçiminde kullanılan "Select Region" aracına yeni eklenen "Lasso" seçim sistemi ise seçilecek nesnelerin etrafında kapalı bir halka çizilerek seçim işleminin gerçekleştirilmesini sağlar. Özellikle organik formların modellenmesi sırasında büyük kolaylık sağlayan bu yeni seçme sistemi çalışma sürecini hızlandırmaktadır.
Şekil 1
Modelleme Yenilikleri
Modelleme süreci, 3 boyutlu görselleştirme ve canlandırma çalışmalarının en çok zaman alan bölümü sayılmaktadır. Modelleme çalışmalarında kullanıcılara esnek bir çalışma ortamı sunan
3ds max 5, farklı yüzey tipleri ile çalışma yeteneğine sahiptir. Bu yeni sürümde, discreet, çalışma sürecini hızlandıracak birçok yeni özellik üzerinde çalışmıştır. Ancak, kullanıcılardan gelen talepler doğrultusunda bu çalışmaların büyük bir bölümü, çokgen yüzeyler (Polygon) üzerinde odaklanmıştır. Bu kapsamda, çokgen yüzeylere yönelik yenilikler arasından birkaç tanesini kısaca inceleyecek olursak;
Modelleme çalışmalarında nesne seçim işlemleri çalışma süresini büyük ölçüde etkilemektedir. 3ds max 5 içerisinde çokgen yüzeyler ile çalışırken alt-nesne (Sub-Object) kademesinde yapılan seçimlerde bulunan yeni "Grow" (Büyüt) ve "Shrink" (Küçült) komutları seçim kümesini genişletmeyi ve küçültmeyi kolaylaştırmaktadır. Bu sayede, örneğin seçilen bir yüzeyin etrafındaki tüm yüzeyler, tek işlemle seçilebilir. Yüzey kenarlarını seçmede kullanılan araçlara eklenen "Ring" (Halka) ve "Loop" (Döngü) seçenekleri ise bir yüzey kenarının seçilerek kendisi takip eden kenarların veya kendisine paralel kenarların seçilmesini kolaylaştırır. Bu sayede nesneler üzerinde bölgesel detaylandırma ve yüzey bölme gibi işlemler kolaylıkla gerçekleştirilir.
Çokgen yüzeylerin alt-nesne kademesinde, yapılacak parametrik düzenlemelerin uygulamadan önce incelenmesini sağlayan eşzamanlı diyalog (Modeless Dialogue) kutuları eklenmiştir. (Şekil 2)
Şekil 2
Simetrik nesnelerin modellenmesini kolaylaştırmak üzere geliştirilen "Symmetry" değiştiricisi, yarısı modellenen nesnelerin diğer yarısını aynalama işlemi ile kopyalar ve yüzeyleri kesişim noktalarından birleştirilir.
Malzeme Tanımlama, Aydınlatma ve Kaplama
Malzeme tanımlaması, modellenen nesnelere kimlik kazandıran en önemli etkenlerden birisidir. Nesnelere uygulanacak tüm renk ve dokular 3ds max'in esnek malzeme düzenleyicisi içinde oluşturulmaktadır. 3ds max'in malzeme düzenleyicisi basit malzeme tanımlarından, karmaşık ağaç yapılı ve katmanlı malzemelere kadar birçok farklı malzeme tipini kolayca düzenlemeye olanak sağlamaktadır.
3ds max 5, içerdiği yeni kaplama sistemlerinin en verimli şekilde kullanılmasına olanak sağlayacak ve sahnelerin gerçekçiliğini artıracak yeni malzeme ve doku tipleri içermektedir. Bu yenilikler arasında dikkat çekenleri şu şekilde özetleyebiliriz.
3ds max 5'e yeni eklenen "Translucancy" kaplama tipi, saydamlığı olan malzemelerde ışık geçirgenliğini hesaplayarak ışık bilgisinin nesnenin diğer tarafına geçmesine olanak sağlamaktadır. Bu sayede örneğin bir perdenin arkasında bulunan ağacın gölgesi perdeden geçerek evin içine düşürülebilmektedir.
Çizgi film üretiminde çalışan kullanıcılar için geliştirilen "Ink 'n Paint" malzeme tipi ise 3 boyutlu sahnelerden 2 boyutlu görünen kaplamalar hazırlanmasını kolaylaştırmaktadır. Bu yeni malzeme tipi kaplanmakta olan nesnenin etrafına ve yüzey kesişim noktalarında tanımlı veya değişken kalınlıkta çizgiler oluşturabilmektedir. Aynı zamanda yüzeyler üzerinde tanımlı sayıda kademeli renk geçişi sağlayan bu malzeme tipi kabartma gibi doku tiplerini de desteklemektedir.
3ds max 5'de kullanılan ışık kaynaklarında yapılan düzenlemeler ile alanı tanımlı ışıkların (Area Light) kullanımı sağlanmıştır. Bu sayede ışık kaynağının fiziksel büyüklüğü belirtilerek daha gerçekçi aydınlatma çalışmaları yapılabilir. Aynı zamanda alanı tanımlı ışıkların kullanımı ile nesnelere ait gölgelerin mesafeye bağlı olarak büyümesi ve daha bulanık olması sağlanabilir.
Geliştirilen bir diğer ışık tipi ise "Skylight" olarak tanımlanan yarımküre aydınlatma aracıdır. Özellikle dış mekanlara yönelik çalışmalarda kullanılan bu aydınlatma aracı sahnenin her açıdan eşit aydınlatılmasını sağlar. Yarımküreye doku atama olanağı sunan bu araç dokunun renk bilgilerini kullanarak değişken ışık ve renk bilgileri ile aydınlatma olanağı da sunar. "Light Tracer" aydınlatma çözümleme sistemi ile kullanılabilen Skylight, bu sayede dış mekanlara yönelik kaplama çalışmalarını kolaylaştırmaktadır.
3ds max 5'in yeniden yapılandırılmış kaplama sistemine, yüzeylerin ışıklarla etkileşimini hesaplayabilen iki yeni kaplama sistemi eklenmiş bulunmaktadır. "Advanced Lighting" arayüzünde bulunan ve her biri farklı yaklaşımlar kullanan bu iki kaplama sistemini kısaca inceleyecek olursak;
“Radiosity”
Autodesk'in Lightscape aydınlatma yazılımının teknolojisi üzerine geliştirilmiş olan Radiosity sistemi, sahnelerde gerçek dünya ışıklarının kullanılmasına olanak sağlamaktadır. "Lumen", "Candela" ve "Lux" gibi gerçek aydınlatma değerleri ve "Kelvin" değerinden renk bilgisi içeren ışık kaynaklarını kullanan Radiosity sistemi, aynı zamanda aydınlatma elemanları üreten firmalara ait IES veri dosyaları ile aydınlatma alanı tanımlarını da kullanabilmektedir.
Nesnelere ait aydınlanma bilgilerini yüzeyler üzerinde saklayan bu çözümleme sistemi, mimari görselleştirme yapanlar ve oyun üretiminde çalışanlar için büyük kolaylıklar sağlamaktadır. Aynı zamanda Radiosity çözümleme sistemi ile kullanılmak üzere eklenen "Advanced Lighting Overrride" malzeme tipi ile malzemelerin ışık ile etkileşimi kolaylıkla tanımlanabilmektedir.