Mimar Ertuğ Çetinçelik
Arcadia Mimarlık
Mimarlıkta tasarım ve proje süreci, bilgisayarın hayatımıza girmesiyle oldukça kısaldı. Önceleri mimarların "bilgisayarla tasarım da olmaz, çizim de" yaklaşımı ağır basarken, daha sonra "çizimi kolaylaştırıyor ama tasarımda hiçbir şey kalemin yerini tutamaz" mantığı yerleşti. Bilgisayarla çizim yapan her kişi projelerin bilgisayar ortamında çizilmesinin hem zaman yönünden hem maddi yönden yararlarını kısa zamanda görmeye başladı. Mimarlık bürolarına paralel olarak statik büroları, inşaat, mekanik ve elektrik şirketleri de çizimlerini Bilgisayar Destekli Tasarım (CAD) ortamında yapmaya başladılar. Özellikle mimarlık şirketlerinin birlikte çalışacağı statik, elektrik, mekanik şirketlerinde projelerin bilgisayar ortamında hazırlanması şartını aramasıyla, Bilgisayar Destekli Tasarım kullanıcıları çığ gibi büyüdü.
Ozalit alışverişlerinin yerini önceleri 360 Kb, 720 Kb kapasiteli, şu anda hiç kullanılmayan disketler sonra da 1.44Mb'lık disketler aldı. Bu aşamada çizimler çoğunlukla genel amaçlı bir Bilgisayar Destekli Tasarım yazılımı olan AutoCAD ile yapılıyordu. Günümüz teknolojisine göre oldukça ilkel kalan a zamanki bilgisayarlarla bile proje üretimi hızlı sayılırken, bilgisayar teknolojisinin ilerlemesi ile gereksinimlere paralel olarak yazılımlar da gelişti. Genel amaçlı Bilgisayar Destekli Tasarım yazılımları, bir yandan kullanıcıların beklentileri doğrultusunda gelişirken diğer yandan değişik disiplinler için farklı yazılımlar ortaya çıkmaya başladı.
Bilgisayar Destekli Tasarım yazılımlarının meslek gruplarına göre özelleşmesiyle tasarım esnekliğine tam yanıt verip veremiyeceği merak konusuydu. Bir görüş, yazılımların kütüphanelerinin proje üretim surecini olumlu yönde etkilediği şeklindeyken; karşı görüş, kütüphanelerin kısıtlama getirdiği, tasarımları mekanikleştirdiği yönündeydi. Yazılımlar da bu doğrultuda geliştirildi. AutoCAD'in geniş kapsamlı, uluslararası normda bir yazılım olması özelliğine ek olarak duvar, kapı, pencere gibi nesneleri bünyesinde bulunduran, üstelik "akıllı" nesneleri ile mimari projede son dereece hız kazandıran Autodesk Architectural Desktop, proje çizmeyi bir zevk haline dönüştürdü.
Duvar, kapı, pencere gibi nesneler hazır kütüphaneden seçilebildiği gibi, tasarımda yer alması istendiği şekilde değiştirilebiliyor, yeni nesneler yaratılabiliyor. Üstelik hem 2 hem de 3 boyutlu olarak. Stil kütüphanesi sayesinde, temel mimari çizimde kullanılan nesnelerle (duvar, kapı, pencere, merdiven, vb.) birlikte mahal kodları, metraj, çizim tekniği stillleri yaratılabiliyor. Örneğin merdiven çiziminde kat yüksekliğine göre sizin belirlediğiniz şekilde merdiven otomatik olarak dengeleniyor, bu çizim 2 boyutlu ve 3 boyutlu hazırlanıyor. Merdiven tipini değiştirmeniz ise tek komutla gerçekleşiyor.
Çizdiğiniz plana göre çatı çözümü de kendiliğinden gerçekleşiyor. Çatı plağının üstünde pencere, kapı dahi açılabiliyor. Tüm bunlara ek olarak "structural members catalog"da uluslararası standartlarda kod numaraları ile yer alan çelik ve prefabrik taşıyıcı sistemler ve Türkiye gibi betonarmeden vazgeçemeyen ülkeler için düşünülmüş ve kolaylıkla özelleştirebileceğiniz taşıyıcı elemanları kullanabiliyorsunuz.
Autodesk Architectural Desktop, stil kütüphanesi sayesinde duvardan pencereye, kapıdan merdivene, taşıyıcı sistemden çatıya, kullanıcının istekleri doğrultusunda esneklik sağlayan bir yazılım. Yazılımda pek çok değişken yer aldığı için herbirine ayrıca müdahale ederek, projenize en uygun çözüme ulaşmanız oldukça kolay.
Autodesk Architectural Desktop akıllı nesne mantığı ile çalıştığı için tüm sistem stil kütüphanesi üzerinde odaklaşıyor. Yapılması gereken tek şey çizimini yaptığınız projede tasarımınız için gereksinim duyduğunuz stiller yaratmak ya da daha önce belki de başka bir çizim içinde yaptığınız stilleri kopyalamak. Sonra da gerekiyorsa o stili yeniden düzenlemek. Sonsuz sayıda oluşturulabilecek stiller sonraki projelerinizde çizimleri daha da kolaylıkla sonuçlandırmanızı sağlayacaktır.
Tasarımdaki yaratıcılığınız, Autodesk Architectural Desktop'un size gösterdiği esneklik ile bilgisayar ortamına kolaylıkla yansıyor. Düşünceden üretim aşamasına, çizim için gerekli tüm araçlar bilgisayar ortamında sağlanırken, bu kolaylık projeniz ile direkt bağlantılı kesit, görünüş, perspektif, metraj ile doruk noktasına ulaşıyor. Klasik yöntemlerle yapılan çizimlerde plan çizip oradan kesite geçerken gözden kaçan ve hatalara yol açabilen yanlışlıklar ortaya çıkabilirken, Autodesk Architectural Desktop'da, proje süresince istendiği zaman değiştirilebilen kesit yeri ile otomatik bağlantılı kesit veya görünüş özelliği, projedeki herhangi bir değişikliğin kendiliğinden kesit ve görünüşlere yansımasını sağlıyor. Bitmiş, mahal, pencere, kapı kodları verilmiş, ölçülendirilmiş, kesit ve görünüşleri alınmış proje üstünde herhangi bir değişiklik yapıldığında, örneğin kapı veya pencere iptal edildiğinde; metrajdan, kapı pencere listesine, kesitten görünüşe, ölçülendirmeye kadar hepsi bir anda otomatik olarak değişebiliyor. Bilgisayar ortamında kapıyı silme komutu tıklandığında, baştan aşağı tüm proje ile bağlantılı verilerin değiştiği görülebiliyor.
Projelerin oluşumunda 3. boyut ilk başta sadece hayal gücünü zorlarken, Autodesk Architectural Desktop sayesinde bu anında karşınıza çıkıyor ve tasarım sonrası gözden kaçabilen kötü sürprizlerden sizi kurtarıyor. Böylelikle "bugün plan, kesit, görünüş bitsin sonra da perspektif çizeriz" mantığı tarihe karışıyor. Projenizin herhangi bir aşamasında, değişik açılardan perspektiflerle, seçtiğiniz malzemeleri, dokuları ister kendi kütüphanesinden seçerek isterseniz elinizde var olan bir malzemeyi atayarak fotogerçekçi görüntüler almanız, bir başka deyişle projenizin uygulamasının bitmiş halini görmeniz mümkün. Projenizin tasarımdan sunuşa tek aşamada geçmesinin kolaylığı ve çıktı alırken tüm yazı, ölçü, kodların ölçeğe göre kendiliğinden ayarlanması kağıt üstünde kötü sürprizlerle karşılaşmanızı engelliyor.
Tüm bunların AutoCAD'in temel komutları ile desteklenmesiyle, aynı proje üstünde çalışan farklı disiplinler arası CAD standardının oluşturulması sağlanıyor ve projelerde olası karışıklık ortadan kalkıyor. Internet üzerinden hızlı proje alışverişi yapmanızı sağlayan özel dosya formatı sayesinde büyük projeler çok az yer kaplayarak, iletmek istediğiniz yere hızla ulaştırılabiliyor. Hatta web sayfalarında, projeler üstünde tartışmak da mümkün.
Proje sonrası şantiye uygulamalarının projeye uygunluğu ise mobil cep bilgisayarlarına çizim yükleyerek kontrol edilebiliyor. Şantiyedeki değişiklik işaretlenip, daha sonra ofisteki bilgisayarınızda bulunan projeniz bu değişikliklere göre güncellenebiliyor.
Bilgisayar Destekli Tasarım'ın ortaya çıkmasıyla birlikte tüm dünyada adıyla anılan bir dünya standardı olan AutoCAD'in taban oluşturduğu Autodesk Architectural Desktop, mimarların yeni gözdesi olma yolunda.
arcadia@superonline.com
www.arcadia-architecture.com