Ulusal UAS (Uzaktan Algılama Sistemleri) - CBS (Coğrafi Bilgi Sistemleri) Bazlı Veri Tabanı ve Afet Yönetimi Odaklı Karar Destek Sistemi Standartı’nın oluşturulması projesi, İstanbul Teknik Üniversitesi tarafından hazırlanıyor

Ülkemiz özellikle deprem başta olmak üzere sel, yangın, heyelan gibi doğal ya da insanlarımızın neden olduğu felaketlerle karşı karşıya kalmaktadır. Bu felaketler değişik derecelerde insan kaybına ve mal kayıplarına neden olmaktadır. Felaketlerin olduğu bölgenin endüstrileşme derecesi ve nüfus yoğunluğu arttıkça felaketin zararı da artmaktadır.

Anılan kayıplar ayrıntıda;

• Sosyal ve kültürel içerikli (can kayıpları ve sosyal yaşam ortamının zarar görmesi gibi),

• Çevrenin tahribi biçiminde (doğanın tahribi, zararlı maddelerin çevreye yayılması gibi),

• Maddi içerikli (tarımsal ürünün zarar görmesi, binaların yıkılması, sanayi tesislerinin kısmen ya da tamamen tahrip olması gibi)

Ülkemizin yaşamak zorunda kaldığı son büyük felaketlerde bu tür kayıpların hepsinin ortaya çıktığını belirtmeye gerek yoktur.

Anılan projenin disiplinler arası tasarlanmasının gerekçesi olarak aşağıdaki hususlar sayılabilir:

• Felaketin olduğu bölgedeki nüfus ve yapılaşma yoğunluğuna bağlı olarak kayıpların derecesi artmaktadır. Doğa ya da insani nedenlerden kaynaklanan felaketler endüstrileşme arttıkça daha iç içe geçmektedir.

• Ülkemizde doğa felaketlerinin neden olduğu risklerin tahmini ve sistematik olarak araştırılması için altyapı yeterli değildir, amaca yönelik uygun mekanizmalar geliştirilmemiştir.

• Benzer biçimde afet sonuçlarının toplumun ekonomik, sosyal yaşamını nasıl etkileyeceği analiz edilmemektedir.

• Afet anında ilgili birimleri yönlendirecek entegre bilgilere ulaşmayı sağlayacak araçlar yoktur.

• Sivil savunma birimleri,

• İdari birimler (valilikler, kaymakamlıklar, belediyeler),

• Hizmet sektörü (bankalar, sigorta şirketleri, inşaat şirketleri),

• Araştırma kurumları,

• Kamu yararına çalışan sivil toplum örgütleridir.

Proje ile Türkiye'nin afet planlaması ve yönetimi konusunda iller arasında uyumlu çalışmayı ve koordinasyonu sağlayabilecek standartlar ortaya konarak bölgesel, çevresel ve yönetsel bir bilgi sistemi modeli oluşturulmaktadır.

Kurulacak sistem, kullanıcısı olan kurumun güncel, doğru, standart ve tutarlı veriye ulaşmasını sağlayacaktır. Bilgi fazlalığı karmaşasını engelleyen bir anlayışla gerekli bilgilerin paylaşımı ve yararlı bilgilerin bir araya getirilmesi ve bu bilgilerin karşılıklı etkileşim sonuçlarının planlama ve yönetim amaçlı kullanımı gözetilmektedir. Günümüzde hızla güncellenebilen sistematik bilgiye sahip olmak için geliştirilen teknolojiler birçok ülkede kullanılmaya başlanmıştır. Bu teknolojilerden olan uzaktan algılama teknolojisi ile uydu bilgileri kullanışlı bir şekilde güncellenmekte ve coğrafi bilgi sistemleri de (CBS) bu bilgilerin kullanılması ve farklı analizlerin elde edilmesinde yardımcı olmaktadır.

İçişleri Bakanlığı Strateji Merkezi, CBS'lerin bu öneminin bilinci içinde İstanbul Teknik Üniversitesi Afet Yönetim Merkezi'nden "Ulusal UAS-CBS Bazlı Veri Tabanı ve Afet Yönetimi Odaklı Karar Destek Sistemi Standardının Oluşturulması Projesi" isimli bir proje hazırlanması isteğinde bulunmuştur.

Proje kapsamında CBS kullanılarak ulusal ve yerel düzeyde standart bir veri tabanı yapısı oluşturulması planlanmaktadır. Hem ulusal hem de yerel ölçekte ilgili birimler bu standartlar içerisinde kendi sistemlerini kuracaklardır. Böylece birimler arasında birliktelik ve uyumlu bir çalışma sağlanabilecek ve merkezi yönetim tüm yapıyı izleyebilecektir.

Bu proje, iller arasında uyumlu çalışmayı ve koordinasyonu sağlayacak bir bilgi ve yönetim sistemi standardını da beraberinde getirecektir. Bu doğrultuda tasarlanan proje ile Türkiye'nin afet planlamasına katkıda bulunulması amaçlanmaktadır.

9 Nisan 2002 tarihinde, aralarında SAYISAL GRAFİK'in de bulunduğu CBS konusunda faaliyet gösteren şirketlerin katıldığı çalıştayda, projenin detayları görüşüldü ve tartışıldı. TABİS ile ilgili çalışmalar, ara rapor aşamasında ve kısa zamanda sonuçlandırılması için çalışmalar sürüyor.