Autodesk Map 5, coğrafi verinin topolojik yapısının gücünü ve standart konumsal analiz işlemlerinin sonuçlarını kesintisiz olarak CAD ortamında kullanmak için tasarlanmış bir yazılımdır

Autodesk, GIS konusunda sektördeki diğer firmalardan daha farklı bir yol izliyor. Dünyanın en büyük tasarım yazılımı üreticisi olan Autodesk, GIS sektöründe özelleşmiş diğer firmaların benimsediği endüstri modeline tabi olmuyor. Belki en yakın karşılaştırma, tarihlerinde çok farklı yollar izledikler halde, CAD ve tasarım yazılımları altyapısı göz önünde bulundurularak Intergraph ile yapılabilir. Autodesk uluslararası yetkili satıcı ağı ile her zaman PC CAD marketindeki üstünlüğünü korumuştur. Autodesk ürünleri 4 milyonun üzerinde kullanıcı ile 160 ülkede tasarım amaçlı kullanılmaktadır.

Autodesk, karizmatik başkanı Carol Bartz'ın önderliğinde, ürünlerini çeşitlendirmiş ve kazancını üçe katlamıştır. Bu atılım üç boyutlu görselleştirme, çoğulortam ve mühendislik gibi CAD ile ilişkili sektörlere daha doğrusu tasarım ilişkili bilgilerin üretim, paylaşım veya dağıtımını kapsayan sektörlere de geçişi beraberinde getirmiştir.

Bu atılım, altı yedi yıl önce GIS bölümünün oluşmasını da sağlamıştır. GIS sektörüne giriş CAD ve haritacılık arasındaki yakın ilişkiden kaynaklanmıştır. Autodesk sayısal harita ürünlerinin % 80'inin diğer GIS formatları yerine AutoCAD DWG formatında üretildiğini tahmin etmektedir. Bu şartlar altında mimar, mühendis ve tesis yöneticilerinin bir haritayı coğrafi analizler için veri yerine çizim veya çizime altlık olarak görmeleri hiç de şaşırtıcı değil. Autodesk, bu durum karşısında ilk olarak GIS konusunda ESRI ile anlaşma yoluna gitti fakat sektörün büyüklüğü ve başka nedenlerden dolayı bu sektörde kendisi yer almayı seçti.

Autodesk, üç ürünle GIS sektöründe yer almaya başladı. İlk ürün, Autodesk Map (daha önceden AutoCAD Map olarak adlandırılan) GIS portfolyosunun merkez ürünü olarak yer alıyordu. Bu ürün AutoCAD'i kapsıyor aynı zamanda coğrafi bilgi sistemleri için gerekli işlevleri de içeriyor. İkinci ürün Autodesk World, GIS analizleri ve sorgulamaları için işlevler içeriyordu. Üçüncü ürün Autodesk MapGuide da GIS analiz ve sorgulmalarının Internet ve intranet üzerinden yapılabilmesini sağlıyor.

Üç büyük ürünle güçlendirilen Autodesk GIS ürün ailesi, tüm dünyaya yayılmış pazarlama takımı ile Autodesk GIS sektöründeki üç büyük firma olan ESRI, MapInfo ve Intergraph'a rakip oldu. Tabii ki Autodesk bu durumu daha farklı görüyor olabilir; Autodesk'in araştırmalarına göre harita tabanlı coğrafi verilerin çoğu kendi CAD ürünlerini ve kendi formatını kullanarak üretiliyor olmasından dolayı muhtemelen GIS konusunda kendini uyuyan deve benzetiyor.

Zamanla Autodesk World'ün Autodesk ürünleri portfolyosu ile uyuşmadığı fark edildi. Kullanıcılar genelde kamu hizmet kurumlarından, inşaat mühendisleri ve mimarlardan oluşuyordu. GIS bölümlenmesi aynı zamanda telekomünikasyon sektörünün gereksinimlerine de odaklandı. Autodesk Map'in GIS yetenekleri arttıkça Autodesk World düşüşe geçti. GIS çalışmaları Oracle veritabanı üzerinde Autodesk Map ve Autodesk MapGuide'ın farklı platformlarda çalışmasını sağlayan Autodesk GIS Design Server üzerinde odaklandı.

Autodesk MapGuide, bir Internet görüntüleyicisi yardımıyla coğrafi bilginin Internet veya intranet üzerinden dağıtımı için kullanılan bir yazılım. Autodesk Map tasarım ve veri bakımı için kullanılıyor, Autodesk GIS Design Server coğrafi bilginin farklı yazılımlarla tek bir merkezden kullanımında ve Autodesk MapGuide coğrafi verinin görüntülenmesi ve paylaşımında kullanılıyor.

CAD ve GIS ilişkisi
Tarihsel olarak, bilgisayarın ilk zamanlarında CAD ve GIS aynı kökeni paylaşırlar. 1970'lerde bilgisayarın basit vektör grafiklerden oluşan görüntüler üretebilmesi fevkalade bir durumdu. 1980'lerin başında, kişisel bilgisayarlarla karmaşık grafik işlemler yapılabilmeye başlandı. Autodesk'in ana ürünü AutoCAD, sektöre bu dönemde girdi. O zamanlarda, basit bir nüfus atlası yapmak isteyen bir belediye çalışanına bir harita yazılımı yerine AutoCAD almasını önerdiğimi hatırlıyorum. Bu öneride bulunmamın nedeni; harita yazılımı veri yönetimi konusunda daha iyiydi, bunun yanında CAD yazılımının basılabilir harita setlerinin oluşturulmasında tasarım ve görüntülemede daha üstün özellikleri vardı. Belediye CAD yazılımını kullanmaktan memnun kaldı.

1980'lerin sonu 1990'ların başlarında CAD ve GIS birbirinden ayrılmaya başladı. CAD fotoğraf kalitesinde daha gerçekçi görüntüler üretmeye, GIS ise gösterişli çıktılar almak yerine veri yönetimi ve konumsal analiz yeteneklerinin artırılmasına yöneldi.

1990'ların ortalarında bu iki tip yazılım tekrar birbirine yaklaşmaya başladı. GIS yazılımları uydu görüntüleri ve bu tip görüntüleri kullanabilmek amacıyla görüntülemeye daha fazla önem vermeye başladı. CAD sektörü de foto-gerçekçi görüntüler üretmede bir hayli yol katetti, bunun yanında da veritabanı bağlantıları ve endüstri standardı analitik yetenekleri CAD ortamına taşıdı. CAD ve GIS yazılımlarının birbirine yaklaşması Autodesk'in GIS pazarına girmesindeki en büyük etkenlerden biridir.

Autodesk Map
1990'lardaki çok hızlı genişleme sürecinde Autodesk esas pazarından hiçbir şey kaybetmedi. Üzerinde durulan nokta sadece "CAD"in çizim ve görselleştirmede kullanılması değil tasarıma önem verilmesiydi. Autodesk, yazılımın gücünü tüm tasarım süreci ile bütünlrştirdi. Autodesk çözümleri mimariden mühendislik, çoğulortam ve tesis yönetimine kadar birçok farklı sektörde kullanılmakta. Aslında, tümünde ortak bir felsefe geçerli. Bu felsefe; "gerçek dünya" nesneleri ve bu nesnelerin üretimi ve bakımı için çok güçlü bir çalışma ortamı gerekir, tasarım, herhangi bir ağ üzerinden bir dizi verinin paylaşımı ve değişimi ile üretilmelidir. Veriler ortak veri kaynağında tutulmalı ve her tip istemci ister masa üstünden ister mobil cihazlardan veriye ulaşım sağlayabilmelidir. Bu felsefe GIS yeteneklerinin genişlemesini kurumsal çözümler ile çok iyi bağlıyor.

Autodesk Map paketi açıldıktan sonra hemen kullanım için kolay anlaşılır bir yapıya sahip. 860 sayfalık AutoCAD 2002 dokümanı ve 250 sayfalık Autodesk Map dokümanı içeriyor.

Kolay kullanımlı program yükleme işlrminden sonra hemen çalışmaya başlanabiliyor. Mevcut GIS yazılımlarının standartlarına göre biraz daha kompleks bir arayüz ile karşılaşılıyor (Şekil 1). Ekran üç ana bölümden oluşuyor. Ekranın üst kısmında standart Windows menüleri ve araç çubukları yer alıyor. Ekranın solunda "Windows Explorer" benzeri bir pencere yer alıyor. Ekranın ana kısmı mevcut çizimin görüntülendiği bölüm. Ekranın alt kısmında da deneyimli GIS kullanıcılarının takdir edecekleri komut satırı yer alıyor.

Üç yüzer araç çubuğu ve güçlü yardım araçları Autodesk Map'in çalışma ortamını tamamlıyor. Çizim Seti (Drawing Set) araç çubuğu; grafik nesnelere ulaşımı ve birden fazla kullanıcının eş zamanlı olarak aynı haritayı kullanabilmesi ile ilgili işlevler içeriyor. Aslında, Autodesk Map'in coğrafi veri kullanım gücünü "Map" araç çubuğu barındırıyor, burada yer alan işlevler; topolojik düzenlemeler ve konumsal analiz işlevleri içeren coğrafi verilerin kullanımı ile AutoCAD ortamını birleştiriyor. Üçüncü araç çubuğu da Oracle Spatial ile Autodesk Map'in ilişkisini kuran işlevler içeriyor.

Autodesk Map'in plan penceresi

yazının devamı ...