Arazi işleri ile uğraşan inşaat mühendisleri, harita mühendisleri, plancılar, mimarlar ve peyzaj mimarları için tesviye işlemlerinin kolaylıkla yapılabilmesi, alan dengelemeleri veya seçeneklerin üretilmesi açısından büyük önem taşır. Autodesk arazi çözümlerinin bir parçası olan Autodesk Civil Design yazılımı tesviye işlemleri için güçlü araçlar içerir.

Autodesk Civil Design tesviye araçları ile:

• Mevcut arazi üzerine yerleştirilen herhangi bir alanın tesviye işlemi Windows uygulamalarından tanıdık olduğunuz sihirbaz (wizard) yardımıyla kolaylıkla ve çok kısa sürede gerçekleştirilir.

• Tesviyesi yapılacak alanın sadece kapalı olması yeterlidir, yaylarla üretilmiş karmaşık bir alan da olabilir.

• Tesviye işleminde taban kotunun hedefi, kot (göreceli veya sabit), mesafe ve arazi modeli verilerek belirlenebilir.

• Eğimler dolgu ve yarma için ayrı ayrı verilebilir.

• İşlemden sonra tesviye üzerinde AutoCAD "grip"leri kullanılarak değişiklik yapılabilir.

• Otomatik olarak kübaj hesaplamaları yapılabilir.

• Otomatik alan dengeleme araçları içerir.

• Tesviye nesnelerinden otomatik olarak arazi modeli yaratılabilir veya eşyükseklik eğrileri çizdirilebilir.

Tesviye İşlemleri ile Su Toplama Göletinin Tasarımı
Su toplama göleti tesviye işlemleri için ilk olarak daha önceden tasarlanmış olan gölet taban alanı AutoCAD komutları kullanılarak çiziliyor (Şekil 1). Fakat bu çizim 2 boyutlu bir çizim ve tabanın yükseklik değerlerinin verilmesi gerekli. Taban alanına yükseklik değerlerini atamak için su akış hattı başlangıç kot ve %2 eğimle çizilerek taban alanı bu kotlara oturtuluyor (Şekil 2).

Şekil 1

Şekil 2

Bu aşamadan sonra tesviye sihirbazı kullanılarak gölet taban alanı tesviye nesnesi oluşturuluyor. Sihirbaz yardımıyla girilen değerler:

• Tesviye yapılacak alanın sınırları -daha önce çizilen taban alanı- çizimden seçerek eğimin hangi tarafa verileceği gösteriliyor, taban kotu (5580.50) otomatik olarak okunuyor,

• tesviyenin kaç kotuna kadar yapılacağı belirleniyor,

• dolgu ve yarmalar için eğimler (%2) veriliyor ve işlem tamamlanıyor. Böylelikle göletin taban alanı tesviye edilmiş oldu (Şekil 3).

Şekil 3

Sıra gölet setinin oluşturmasında. Seti oluştururken setin başlangıç kotları ve sınırlarının program tarafından otomatik olarak belirlenmesi için daha önceden yaratılan taban tesviye nesnesi kullanılıyor. Bu işlemde de sihirbaz kullanılarak değerler giriliyor:

• Set sınırı için taban alanı tesviye nesnesi seçilerek hangi tarafa doğru eğim verileceği gösteriliyor,

• tesviyenin hangi kota kadar yapılacağı bu sefer mesafe (3 metre) verilerek belirleniyor,

• dolgu ve yarmalar için eğim verilmeden yatayda gitme seçeneği işaretleniyor ve set için de tesviye işlemi gerçekleştiriliyor.

• Sınır olarak set tesviyesi seçilerek eğim yönü belirleniyor,

• tesviye bu sefer mevcut arazi modelini hedef göstererek yapılıyor,

• yarma için %2, dolgu için de %3 eğim veriliyor ve işlem tamamlanıyor (Şekil 4).

Şekil 4

Su toplama göleti için tesviye işlemleri tamamlanmış oldu. İşlemi doğru yapıp yapmadığımızı kontrol etmek için 3 boyutta görüntülüyoruz (Şekil 5).

Şekil 5

Tesviye işlemi tamamlandıktan sonra kolaylıkla hafriyat hesaplamalarını da yapabiliriz. Hafriyat hesaplarını yapabilmek için mevcut arazi modeli ile göletin arazi modeli kullanılacak. Mevcut arazi modeli daha önceden oluşturulmuştu. Göletin modelini otomatik olarak seçilen taban tesviye nesnesinden oluşturuyoruz ve "breakline" olarak da set ve setin arazi ile birleşim tesviyelerini kullanıyoruz. Karelaj, örnek kesit ve bileşik yöntemleri kullanarak hesaplamayı yaptırıyoruz (Şekil 6).

Şekil 6

Arazi modelinin son halini oluşturmak için gölet modelini mevcut arazi modelinin içine ekliyoruz.