yazının başlangıcı ...

Cep bilgisayarları arazide: Beyoğlu örneği
www.sayisalgrafik.com.tr/beyoglu adresinden yayımlanan "Beyoğlu Bilgi Sistemi"nin saha çalışmaları, "Mobil GIS" uygulamaları ile gerçekleştiriliyor. Haritaların hazırlanmasında Autodesk Map, Internet'ten yayımlanmasında Autodesk MapGuide, saha çalışmalarında ise Autodesk OnSite Enterprise kullanılıyor. Autodesk Map ile hazırlanan haritalar, Internet'ten yayımlanmak için MapGuide'a aktarılıyor. Bu esnada, harita nesneleri ile veritabanı kayıtları ilişkilendiriliyor. Böylece "akıllandırılmış" sayısal haritalar, Internet üzerinden yayımlanabiliyor. Üzerlerinde sorgulama, rapor alma, veri ekleme gibi işlemler gerçekleştirilebiliyor. Saha çalışmaları için, MapGuide veri setleri (haritalar ve veritabanı kayıtları), OnSite Enterprise aracılığıyla cep bilgisayarlarına aktarılıyor. Saha çalışmaları bu haritalar ve veritabanı kümeleri kullanılarak gerçekleştiriliyor. Haritalar üzerinde işaretleme yapma, veritabanına kayıt girme ve daha birçok işlem, cep bilgisayarları aracılığıyla gerçekleştiriliyor. Sonuçlar ise, ana bilgisayar ile otomatik olarak senkronize ediliyor - böylece MapGuide ile yapılan Internet yayını, otomatik olarak yeni ekleri de içeriyor.

e-harita siteleri
e-harita, elektronik harita veya etkileşimli akıllı sayısal haritayı anlatmak için kullanılan bir deyim. SAYISAL GRAFİK, e-harita tescilli markası altında, birçok ürün ve hizmet üretiyor. Bu sunumda, SAYISAL GRAFİK tarafından hazırlanan / hazırlanmakta olan e-harita Internet sitelerini tanıtıldı. Bu sitelere www.e-harita.gen.tr adresinden ulaşılabilir. Şu anda yayında olan "Türkiye Deprem Sitesi", "Türkiye Seçim Sitesi", "Beyoğlu Bilgi Sistemi", "Kocaeli Bilgi Sistemi" sitelerinin yanı sıra, "İstanbul Tarihi Yarımada" ve "Türkiye Arkeolojik Yerleşimleri" sitelerinden örnekler sunuldu.

Eminönü Ordu Caddesi ve Yakın Çevresi Kentsel Tasarım Projesi’nde, Mobil GIS Uygulaması
Promim Ltd. Şti.'den Dr. Zeki Ülkenli, Selami Demiralp ve Can Kubin tarafından hazırlanan bu sunumda, Ordu Caddesi ile yakın çevresi (Aksaray ve Sultanahmet Meydanları arası) düzenleme ve rehabilitasyon projesi kapsamında mobil GIS sistemlerinin nasıl kullanıldığı anlatıldı.

Günümüzde bilişim ve telekomünikasyon altyapısı düzenli işleyen ülkelerde yoğun olarak kullanılmaya başlanan cep bilgisayarları ile saha çalışmalarına yeni bir boyut getiren Mobil GIS sistemleri, Autodesk altyapısı ile Ordu Caddesi Projesi’nde başarı ile kullanıldı.

AutoCAD tabanlı halihazır haritalar, mülkiyet paftaları ve yol - trotuvar röleveleri kullanılarak hazırlanan temel paftaların veritabanı bağlantısı kurulmuş olarak cep bilgisayarlarına aktarılması ile yerinde tesbit çalışmaları klasik yöntemlere oranla oldukça kısa bir sürede tamamlandı. Zemin ve diğer katlara ilişkin detaylı arazi kullanımı, kat yüksekliği, yapı durumu ve harita güncellemeleri cep bilgisayarları yardımı ile arazide anında gerçekleştirilirken, zaman kazanılan bir diğer aşama da sonuç ürünlerin elde edilmesinde gerçekleştirildi. Tesbit çalışmalarından hemen sonra cep bilgisayar ve ana bilgisayar arasında senkronizasyon gerçekleştirilerek, AutoCAD Map ortamına aktarılan verilerin çok kısa sürede pafta bazında dökümleri alınabildiği gibi, etkileşimli haritacılık uygulamaları ve projenin diğer aşamaları için detaylı bilgiler hassas şekilde toplanmış oldu. Bu sunumda, Promim Kentsel Tasarım - Çevre Düzenleme ve Peyzaj Mimarlığı Ltd. Şti. tarafından gerçekleştirilen bu projenin ilk aşamasında başarı ile kullanılan mobil GIS çözüm entegrasyonunun detaylı açıklamaları ve sonuçları anlatıldı.

İstanbul Afete Hazırlık Eğitim Projesi'nde GIS Kullanımı
Süha Ülgen tarafından hazırlanan bu sunumda, Boğaziçi Üniversitesi, Kandilli Rasathanesi, Deprem Araştırma Enstitüsü'nün "İstanbul Afete Hazırlık Eğitim Projesi" çerçevesinde geliştirilen GIS projesi anlatıldı.

Mahalleler İçin Coğrafi Bilgi Paylaşım Sistemi (CBPS), Boğaziçi Üniversitesi, Kandilli Rasathanesi Deprem Araştırma Enstitüsü, İstanbul Afete Hazırlık Eğitim Projesi (İAHEP) kapsamında pilot bölge olarak seçilen Kadıköy-Caferağa, Üsküdar-Kuzguncuk ile Bakırköy-Ataköy mahallelerinde gerçekleştirilmiştir.

Proje kapsamında, özellikle mahalle ölçeğinde başlatılan afet hazırlık çalışmalarına destek olmak, koordinasyon ve iletişimi sağlamak, mahalle kaynaklarının ve tehlikelerin tespit edilerek afet hazırlık planlarının hazırlanmasında yardımcı olmak, ön plana çıkmaktadır. Daha önce edinilen tecrübelerden hareketle, İstanbul geneline yayılması düşünülen proje için geniş kapsamlı bir araştırmaya gereksinim duyulmuştur. Hızlı ve güncel veriye ulaşmak için mahalle gönüllülerinin desteği ile saha çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Saha çalışmasının etkin kılınması için önceden veri elemanları belirlenmiş, veritabanı oluşturulmuş, ardından veri standardizasyonuna gidilmiştir. Projenin en güçlü yanlarından birisi de GIS ile eşzamanlı çalışan veritabanının el bilgisayarları yardımıyla sahaya taşınmış olmasıdır. Saha çalışmalarında el bilgisayarlarının kullanılması, haritalara eşzamanlı veri aktarımı, hataların en aza indirilmesi ve zamandan tasarruf sağlanması gibi avantajları da beraberinde getirmiştir. Bu sayede el bilgisayarları ile sahaya aktarılan ve sahadan toplanan veriler en hızlı ve doğru şekilde merkezde yer alan ana veritabanına yansıtılmıştır. Projenin güçlü bir diğer yanı da Internet arayüzünün kullanılarak verinin güncel tutulabilmesidir. Proje süresince oluşturulan tematik haritalar yardımıyla mahallelerin afet hazırlık planlarına altlıklar oluşturulması sağlanmıştır.

İstanbul İçin Deprem Senaryoları
1999 yılında yaşanan deprem felaketleri, doğal afetlere hazır olmadığımızı tartışmasız bir şekilde gözler önüne serdi. Bu depremden sonra yapılan bilimsel araştırmalar felaketlerin devam edeceğini göstermektedir. Marmara çevresinin önümüzdeki 30 yılda 7 ve üzeri büyüklükte bir ya da iki depremden etkilenme riski % 62 olarak verilmektedir. Bu durum depreme hazır olma gereğini açıkça ortaya koymaktadır. Bu hazırlık aşamasının en önemli destekçilerinden biri de coğrafi bilgi sistemleridir. Bu sistem kullanılarak gelecekteki bir depremin nerede nasıl etkili olacağını belirlemek mümkün olmaktadır. Diğer yandan mevcut yerleşim birimlerinin gelecekte daha emin alanlara kaydırılması ya da mevcut riskin azaltılması çalışmaları da coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak gerçekleştirilebilir.

İTÜ Avrasya Yerbilimleri Enstitüsü'nden Prof. Dr. Okan Tüysüz tarafından sunulan konuşmada, GIS kullanılarak hazırlanan iki proje tanıtıldı. Bu projelerden birinde İstanbul için bir deprem senaryosu hazırlanmış ve senaryo depreminde oluşabilecek şiddetlerin dağılımı belirlenmeye çalışılmıştır. İkinci proje ile Bartın ilinin gelecekte genişleyebileceği emin ve uygun alanların belirlenmesi hedeflenmiştir.

Yakında hizmet vermeye başlayacak "İstanbul Tarihi Yarımada" sitesi, sunacağı veri zenginliği ve kolay kullanımlı işlevleriyle, bölge ile ilgili herkesin vazgeçemeyeceği bir başvuru kaynağı olacak.

Tarih, Arkeoloji, Sanat ve Kültür Mirasını Koruma Vakfı (TASK) ve SAYISAL GRAFİK arasındaki anlaşma doğrultusunda, TAY Projesi’nin etkileşimli sayısal haritalarının Internet'ten yayımlanması planlanıyor.

Ordu Caddesi ve yakın çevresi paftaları, Autodesk Map ile işleniyor.

Haritalar, veritabanı bağlantıları ile birlikte cep bilgisayarına aktarılıyor. Üzerlerinde ölçü alma, işaretleme gibi işlemler gerçekleştirilebiliyor.

Sahada veri ekleme/güncelleme işlemleri yapılabiliyor.

Mahalleler için Coğrafi Bilgi Paylaşım Sistemi, Internet üzerinden MapGuide ile yayımlanıyor.

Haritalar, cep bilgisayarları sayesinde sahada kullanılabiliyor. Veritabanı kayıt girişleri de, yine cep bilgisayarlarıyla yapılabiliyor.

İstanbul'un jeolojik haritası.

Deprem senaryosu uygulaması çalıştırıldığında, verilen kriterlere göre nerede ne kadar yatay ivme olacağı hesaplanıyor.