Mimari tasarım ve projelendirmede, bilgisayar destekli tasarımın verimliliğe katkısı yadsınamaz. Ancak bilgisayar destekli tasarım araçları arasında da verimlilik açısından farklar vardır. Genel amaçlı bir tasarım ve çizim yazılımı olan AutoCAD'in yıllardır, mimarlar tarafından tercih edilmesinin nedeni, proje sürecinde getirdiği verimlilik artışıydı. Şu anda ise yeni nesil mimari tasarım ve projelendirme aracı olarak Autodesk Architectural Desktop var. Model tabanlı tasarım ve akıllı mimari nesne kullanımı ile Autodesk Architectural Desktop, AutoCAD'den de daha çok verimlilik artışı sağlıyor. Bu farkı görebilmeniz amacıyla Arcadia Mimarlık'tan Mimar Ertuğ Çetinçelik, bir mimari projede AutoCAD ve Autodesk Architectural Desktop kullanımını karşılaştırdı.

Ertuğ Çetinçelik, Arcadia Mimarlık

Autodesk Architectural Desktop 3.3'ün kolaylıklarını ve proje sürecine getirdiği verimliliği, AutoCAD ile kıyaslayabilmek için örnek bir villa projesini her iki programla da çizdik. Projenin çizimi hem 2 hem 3 boyutlu olarak gerçekleştiği halde toplam 1.5 saatte bitti. Kullanılan komut sayısı ise AutoCAD'e göre çok azdı. Bu çizim Autodesk Architectural Desktop 3.3 ile yapılırken zaman kazancına yol açan etmenler arasında otomatik olarak oluşan katmanlar, kapı ve pencere gibi nesnelerin yerleştirileceği yerlerde otomatik olarak boşlukların açılması, pencere ve detayın stillerinde olabilecek herhangi bir değişiklikte tüm yerleşik nesnelerin, boyutları ne olursa olsun kendiliğinden aynı detaya uyarlanması sayılabilir. Bu da Autodesk Architectural Desktop'ın nesne ve stil tabanlı çalışmasının getirdiği yararları gösteriyor.

Dökümünü aşağıda verdiğimiz karşılaştırmalara geçmeden önce proje çizimine başlarken yapılan hazırlıklara değinelim. AutoCAD'de yeni bir çizime başlarken kullanılan her eleman için katmanları oluşturmak, yazı ve ölçü stillerini tanımlamak gerekir. Oysa Autodesk Architectural Desktop'da katmanlar hazır gelmekte ve kullandığınız her komutta otomatik olarak seçilmektedir. Yani duvar çizerken "duvar" katmanını geçerli duruma getirmeniz gerekmiyor. Sadece birimler, çıktı ölçeği gibi değerleri ayarlıyorsunuz.

AutoCAD'de çizime başladığınızda daha önce kütüphanenizde var olan mimari nesnelerden değişik boyutlarda kapı, pencere v.s. gereksiniminiz varsa, bunları yeniden oluşturmanız gerekirken; Autodesk Architectural Desktop'ın akıllı nesneleri sayesinde böyle bir boyut değişikliği sadece yeni boyutu yazmanızla gerçekleşiyor. Yerleştireceğiniz herhangi bir duvar, kapı, pencere v.b. eleman için gerekli detay değişikliklerini stil yöneticisi sayesinde kolaylıkla yapabiliyorsunuz.

Proje tasarımını klasik leke çalışması ile 2 boyut yerine 3 boyutlu olarak yapmanız da mümkün. AutoCAD'de tek tek boyut verip alanları oluşturmak yerine, Autodesk Architectural Desktop'da leke çalışmanızı alanları vererek kendiliğinden çizilmiş olarak elde ediyorsunuz.Ve bu çalışmanın mimari projeye dönüşmesi ise sadece bir tuş ile gerçekleşiyor.

AutoCAD'de "önce 2 boyutlu çizelim sonra 3 boyutlu modeli oluştururuz" mantığı, zaten model tabanlı çalışan Autodesk Architectural Desktop ile, her yaptığınızın 3 boyutlu modele yansıması sayesinde geçersizleşiyor.

Sonuç olarak, Autodesk Architectural Desktop, tasarımdan proje üretimine, detaydan malzeme dökümü ve mahal listelerine, kesit ve görünüşten perspektife kadar tüm süreçte, önemli kolaylıklar ve verimlilik artışı sağlıyor. AutoCAD ile yapılan çizimlere göre çok büyük zaman kazancı sağlamasının yanında, AutoCAD uyumluluğu sayesinde, elektrik veya tesisat projesi yapanlar, vb. yapı profesyonelleri ile proje paylaşımında da sorun yaşatmıyor.

İşlem (2 boyutlu)	Kullanılan Komut Sayısı
duvar çizimi (sıvalı,katmanlar ayrılmış)	Autodesk Architectural Desktop 3.3	AutoCAD 2002
	1	7
bölme duvarlar	4	17
pencere yerleştirilmesi (6 ayrı tip)	6	33 (blok hazırlayıp yerleştirerek)
merdiven (2 parça)	2	18
ölçülendirme (8 ayrı yerden geçerek 3 sıralı)	8	240
pencere, kapı, duvarlardaki değişikliğin ölçüye yansıması	otomatik	yeniden ölçülendirilir

Tablo 1

Karşılaştırma
Çizime, AutoCAD'de katmanları oluşturup, çizimi yapacağınız katmanı geçerli duruma getirip başladığınızda, eğer aks sistemi ile başlayacaksanız tek tek çizip aks aralıklarını oluşturuyorsunuz. Oysa Autodesk Architectural Desktop'da aks ızgarası komutu sayesinde kolonlar akslara bağlanmış olarak bir komutla yerleştirilebiliyor.

Duvar çiziminde AutoCAD'de ister çizgi ister çoklu-çizgi komutu kullanılsın katmanları ayrı ayrı seçilmek zorunda kalıyor. Autodesk Architectural Desktop'da ise duvar komutu sayesinde kalınlığını ve yüksekliğini verdiğimiz duvar, tuğla ve sıva gibi duvar malzemeleri için kullandığınız her çizgi otomatik olarak ayrı katmanlarda yer alır. Bu da çiziminize hızlı bir şekilde başlamanızı sağlar.

Kapı ve pencereler yerleştirilirken, AutoCAD'de önce boşluk yaratmak sonra pencere katmanını seçip pencerenizi çizmeniz ya da bloklarınız arasında yer alıyorsa yerleştirmeniz ve her kapı pencere için aynı işlemi tekrarlamanız gerekir. Autodesk Architectural Desktop'da pencere veya kapı komutlarından hangisini kullanacaksanız o komutu seçerek istediğiniz ölçüyü klavyeden girmeniz yeterli olacaktır. Hem de parapet yüksekliğinden kiriş yüksekliğine belirleyeceğiniz herhangi bir noktaya olan uzaklığa kadar her türlü ölçüyü vererek. Hatta aynı genişlikte, aynı açıklıkta ve belirli mesafelerle birkaç pencere de yerleştirmeniz mümkün. AutoCAD'de tüm bunları, nesneler yerlerine yerleştirildikten sonra yapılacak herhangi bir boyut değişiklikliğinde, ya silip yeniden yapmak gerekir ya da yerleştirdiğiniz bloğu yeniden tanımlamak, boşluğu yeniden oluşturup değişiklik yapılmış bloğu yerleştirmek. Oysa Autodesk Architectural Desktop, sadece parametreleri değiştirmenizle bunu otomatik olarak yapıyor. Pencere ve kapıları sildiğinizde AutoCAD'de boşluğu kapatmanız gerekirken Autodesk Architectural Desktop otomatik olarak kapatıyor.

Merdiven çizimi sırasında AutoCAD'de merdivenin yüksekliğine göre rıht yüksekliklerini ve adedini kağıt üstünde hesaplayıp çizime başlarken, Autodesk Architectural Desktop bunu tamamen otomatik olarak yapıyor, size sadece merdivenin yerini göstermek kalıyor. Doğal olarak çizdiğiniz merdiven üstünde yapabileceğiniz olası değişiklikler de otomatik olarak çiziminize yansıyor.

Çiziminiz tamamlandıktan sonra ölçülendirmeye geçtiğinizde, AutoCAD'de, belirleyeceğiniz noktalar arasında tek satırlı ölçü alabilirken, Autodesk Architectural Desktop'da isteğinize göre kademeli olarak çok sıralı ölçülendirme yapabiliyorsunuz. AutoCAD'den farklı olarak nesnelere bağlı ölçülendirme sayesinde pencere kapı gibi nesnelerin üstünde yapacağınız herhangi bir boyutsal veya konumsal değişiklik ölçünüze anında yansıyor.

3 boyuta geçtiğinizde ise farklar iyice belirginleşir. AutoCAD'de tüm nesneleri 3 boyuta kaldırmanız veya yeniden çizmeniz gerekirken, Autodesk Architectural Desktop 3 boyutlu modeli çoktan oluşturmuştur bile. Duvar, pencere, kapı, merdiven, çatı gibi tüm mimari nesneleriyle 3 boyutlu model, daha önceden yapmış olduğunuz iki boyutlu çalışmalardaki verilerden otomatik olarak elde ediliyor.

İşlem (3 boyutlu)	Kullanılan Komut Sayısı
	Autodesk Architectural Desktop 3.3	AutoCAD 2002
Duvarlar	otomatik	10
Kapılar	otomatik	30
Pencereler	otomatik	45
Merdiven	otomatik	40
Çatı	otomatik	8

Tablo 2

Projenizdeki kesit ve görünüşleri AutoCAD'de tek tek planlardan taşıyıp çizerken Autodesk Architectural Desktop'da sadece kesit ya da görünüş çizgisinin geçeceği yeri belirlemeniz yeterli. Kesit ve görünüş kendiliğinden oluşuyor. Planınızda yaptığınız bir değişikliği kesit ve görünüşe yansıtmak için AutoCAD'de yeniden çizmek zorunda kalmanıza karşın Autodesk Architectural Desktop bunu otomatik olarak gerçekleştiriyor.

Projenin tamamlanmasıyla mahal listesi oluştururken AutoCAD'de her mahalin ayrı ayrı alanlarını, kapı pencere v.s. sayıp tabloya yazarken, Autodesk Architectural Desktop yaptığınız her türlü işlemi akıllı nesneler sayesinde bilgi olarak sakladığından, mahal ve malzeme dökümlerini otomatik olarak alabiliyorsunuz.

İşlem	Kullanılan Komut Sayısı
	Autodesk Architectural Desktop 3.3	AutoCAD 2002
Kesit alma	2	30
Görünüş alma	2	45
Plandaki değişikliklerin kesite yansıması	1	değişiklikler yeniden çizilir
Plandaki değişikliklerin görünüşe yansıması	1	değişiklikler yeniden çizilir

Tablo 3