Şekil 1: Model
Mechanical Desktop'a tamamen uyumlu CAM yazılımı hyperMILL, CAM Utilities de bulunan yardımcı programlarla takım yolu modellemesinde ve modelleme sonrası düzeltmelerde büyük kolaylıklar sağlıyor...
Bilindiği gibi, hyperMILL "Open Mind Software Technologies GmbH" tarafından, Mechanical Desktop ile entegre çalışan bir CAM çözümü olarak tasarlanmıştır. hyperMILL kullanıcılara, AutoCAD ortamında yaratılan tasarımlarını, alışık oldukları ortamdan ve sistemden ayrılmadan işlemek için gerekli olan NC kodlarını üretme olanağını sunmaktadır. hyperMILL, tasarımdan imalata uzanan üretim sürecindeki verimlilik artışını sağlayan birçok yeni ve geliştirilmiş işlev içermektedir.
hyperMILL CAM programıyla birlikte gelen CAM Utilities CD sinde bulunan programlara, Mechanical Desktop ile hazırladığımız bir model üzerinde göz atalım.
Şekil 1: Model
Daha önceki yazılarımızda açıkladığımız gibi, modelin takım yollarını, kesme şartları ve kesme yaklaşımlarını belirleyerek kaba, arafiniş ve finiş olarak oluşturalım. Hatırlayacağınız gibi, hyperMILL iş listesinde (Job List), bütün işleme aşamalarını ayrı ayrı ayarlayıp oluşturabiliyorduk. Bu model için hazırladığımız iş listesi Şekil 2’de gözükmektedir. Belirlediğimiz kesme ve işleme şartlarına göre oluşturulan ve henüz bir CNC tezgaha gönderilmeye hazır olmayan takım yolu modellerinden biri de Şekil 3’de Mechanical Desktop ortamında görüntülenmektedir.
Şekil 2: İş listesi
Şekil 3: Finiş işleme
Tarama yönü, tarama aralığı ve modelin eğimli bölgeleri ile ilgili olarak bazı yüzeylerde, diğerleriyle eşit olmayan bir yüzey kalitesi ortaya çıkabilir. Bunu ortandan kaldırmanın bir kaç yöntemi vardır. Bunlardan biri “Profile Finishing” in bir özelliği olan “Scallop Height” özelliğini (sabit talaş kalınlığı) kullanmak, diğeride düzgün işlenmemiş bölgeler için yeniden takım yolu modellemesi yapmaktır. Bizim örneğimizde, iş listesinden de görebileceğiniz gibi yeniden takım yolu modellemesine gidilmiş ve bu düzenleme hyperMILL'in sunduğu XY optimize özelliği ile sağlanmıştır. Bu özellik ile program iyi işlenmemiş bölgeleri kendi bulur ve modelin sadece o bölgeleri için bir önceki işleme yönüne dik olacak şekilde yeniden takım yolu modellemesi yapar. XY optimizasyonu ile model işleme zamanı büyük ölçüde azalacak ve kullanıcı iyi işlenmemiş bölgeleri kendi aramayarak program oluşturma zamanından da tasarruf etmiş olacaktır.
Şekil 4: XY Optimize ile hesaplanmış takım yolları
Hazırlanmış bu takım yolları şu halleriyle herhangi bir CNC tezgahına gönderilmeye hazır değillerdir. Bu takım yolları işleme şartları ve yolları POF uzantılı dosyalar halinde sabit diskinizde saklanır. CAM Utilities CD sinde bulunan TOOLPATH.POST yardımcısı ile hazırlanmış olan bu POF uzantılı dosyaları, CNC tezgahınızın control paneline göre düzenleyip NC kodları üretebilirsiniz.
TOOLPATH.POST
Bu yardımcıyı isterseniz Mechanical Desktop içindeki hyperMILL araç çubuğundan, ya da ayrı bir program gibi çalıştırabilirsiniz. Mechanical Desktop içinden açarak o anda aktif olan modele ait takım yollarını da TOOLPATH.POST içinde açmış olacaksınız. Ayrı bir program olarak çalıştırdığınızda ise içinde takım yolu olmayan bir TOOLPATH.POST dosyası açmış olacaksınız ve üzerinde çalışacağınız POF dosyalarını buraya çağırmanız gerekecek. Biz bu örneğimizde, yardımcımızı Mechanical Desktop içinden açalım.
Şekil 5: TOOLPATH.POST
Modelimiz için hazırlanmış bütün takım yolları TOOLPATH.POST’un içinde bir ağaç yapısı şeklinde kontrol edilmektedir. Biz bu takım yollarının tümü veya sadece belirlediğimiz bölümleri üzerinde düzenlemeler yapabiliriz. Bu takım yollarını, makine parkımızda bulunan çeşitli marka makinelere uygun şekilde hazırlayabiliriz. TOOLPATH.POST yardımıyla istediğimiz takım yolu üzerinde kesme hızı ve ilerleme değerleri ile ilgili yeni ayarlamalar yapabileceğimiz TOOLPATH.EDIT programını "Edit Toolpath" komutuyla (Şekil 6) veya bu takım yolunun gerçek anlamlı bir simülasyonunu göreceğimiz hyperVIEW programını "Verify Toolpath" komutlarıyla çalıştırabiliriz. CAM Utilities CD sinde bulunan bu iki programı da isterseniz ayrı programlar olarak çalıştırılabilirsiniz.
Şekil 6
TOOLPATH.EDIT
Şimdi 4 numaralı işlem olarak tanımladığımız “Profile Finishing” takım yolları, üzerinde bazı değerleri yeniden düzenlemek için "Edit Toolpath" komutunu çalıştıralım. Böylece TOOLPATH.EDIT program yardımcısını çalıştırmış olacağız. Şekil 7’de gösterilen tablodan, bu takım yolu için daha önceden hazırlanmış kesme şartları düzenlenebilir, NC dosyasında bulunması istenen mesajlar ilave edilebilir, veya direk takım yolu geometrisi üzerinde değişiklikler yapılabilir. Bu kolaylık sayesinde belirtilen kesme şartlarında takım yolu hesaplaması yeniden yapılmayacağı için program hazırlama zamanı kısalmış olacaktır. Takım yolları üzerinde geometrik düzenlemelerden kastettiğimiz, parçanın tamamı için hazırlanmış bu takım yolu üzerinde, istediğimiz bir geometrik sınır içindeki bölgeyi dikkate almamak veya sadece bu bölgeyi dikkate alarak veya takım yolu üzerindeki herbiri NC dosyasında koordinat olarak gösterilecek olan noktalar üzerinde değişiklikler yapabileceğimizdir. Bu sınır geometri, TOOLPATH.EDIT de tanımlanan herhangi bir dikdörtgen veya kapalı bileşik çizgi olabileceği gibi, AutoCAD de tanımlanmış çizgiler, bileşik çizgiler, yaylar, çemberler, splinelardan oluşturulmuş kapalı bölgeler de olabilir. Tanımlanan bu geometri, 2 boyutta ve XY düzleminde olmalıdır. Bu örnekte, AutoCAD ortamında spline ile oluşturduğumuz bir kapalı bölge kullanalım. Oluşturacağımız kapalı birleşik nesneyi hyperMILL'in Export OMX komutuyla sabit diskimizin herhangi bir yerine OMX uzantılı bir dosya olarak yazalım. Daha sonra TOOLPATH.EDIT programına dönüp bu dosyayı, "Insert Geometry" komutuyla takım yolumuzun bulunduğu dosyaya çağıralım. Kapalı geometrimiz AutoCAD de oluşturulduğu koordinatlarda takım yolu üzerine yerleşecektir.
Şekil 7: TOOLPATH.EDIT
Şekil 8: Takım yolu ve sınır bölgeye dik bakış
Şekil 9: Extract Interior of Boundry diaolog penceresi
Şekil 10: Düzenlenmiş Yeni Takım Yolu
Çağırdığımız bu geometrinin içinde kalan takım yollarını kullanarak yeni bir POF dosyası oluşturmak için "Extract Interior of Boundry" komutunu çalıştırdığımızda Şekil 9 daki dialog penceresi açılacaktır. Bu dialog kutusunda takımın işparçasına yaklaşırken ve uzaklaşırken kullanacağı yöntemi tarif edeceğiniz bölümler yer almaktadır.
Bu yöntemler:
Takımın belirlediğiniz sınıra geldiğinde parçadan
Belirlediğimiz bu şartlara göre işlemi başlattığımızda, TOOLPATH.EDIT “Profile Finishing” olarak oluşturduğumuz takım yolu, Şekil 10’da gösterildiği gibi yeniden düzenlenmiş olacaktır.
Cam Utilities yardımcılarının kullanıcılara sağladığı diğer bir özellik de hyperVIEW simülasyon modülüdür. Bu modülü Şekil 6’da gösterilen “Verify Toolpath” komutunu çalıştırarak veya hyperVIEW programını çalıştırarak kullanabilirsiniz. Bu yardımcı sayesinde oluşturduğunuz POF uzantılı takım yolu dosyalarını CNC tezgaha göndermeden evvel iş parçasının nasıl işleneceğini bilgisayar ekranından takip edebilirsiniz.