Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada, 2000 Yılı Bina Sayımı sonuçlarına göre Türkiye genelinde belediye sınırları içindeki toplam bina sayısı 7,838,675 olarak belirlendi.

24 Nisan - 30 Eylül 2000 tarihleri arasında yapılan 4. Bina Sayımı'nda belediye sınırları içinde 7,838,675, belediye mücavir alan sınırları içinde 224,971 olmak üzere toplam 8,063,646 binanın nicelik ve niteliklerine yönelik temel verileri açıklandı. 2000 Yılı Bina Sayımı, 3212 il, ilçe, bucak ve köy belediyelerinin, belediye ve mücavir alan sınırları içindeki binalarda tam sayım yöntemiyle gerçekleştirildi.

Bina sayısına ve konut sayısına göre İstanbul ili Türkiye içindeki en büyük paya sahiptir. Bu ilin bina sayısı 869,444 payı %11.1 iken, konut sayısı 3,393,077 payı %20.9 olarak tespit edilmiştir. Bina sayısına göre İstanbul ilini %6.7 ile İzmir, %4.9 ile Ankara, %4.3 ile Konya, %3.4 ile Bursa izlemektedir (Harita 1).

Harita 1: İllere göre bina sayısı dağılımı

Belediye sınırları içindeki binaların kullanım amaçlarına göre dağılımında en fazla payı %74.9 ile yalnızca konut amaçlı kullanılan yapılar almaktadır (Şekil 1). İçinde hem konut hem de konut dışı kullanım amacı bulunan yapılar ise %12.1'lik bir pay almaktadır. Bu iki sınıftaki binalarda bulunan toplam konut sayısı ise 16,235,830 olarak saptanmıştır.

Sanayi yapıları illerin nüfusları ile oranlandığında, kişi başına düşen sanayi yapısı sıralamasında Uşak, Nevşehir, Kayseri ve Bursa öne çıkmaktadır (Harita 2).

Harita 2: İl bazında her 1000 kişiye düşen sanayi yapısı sayısı

Binaların yaş dağılımına bakıldığında, en hızlı yapılaşmanın 1970 sonrası olduğu görülmektedir. Tespit edilen binaların %77.3'ünün 1970 sonrası inşa edilmiş olduğu belirlenmiştir.

%91.9'u özel sektör tarafından, %3.6'sı kamu sektörü tarafından, %4.2'si ise yapı kooperatifleri tarafından yaptırılan binaların sayım anında %96.6'sı özel mülkiyete, %3.0'ı kamuya aittir.

Kat sayılarına göre incelendiğinde, %46.2 ile en büyük payı tek katlı binalar almaktadır. İki katlı binalar %29.2, üç katlı binalar %10.6, dört katlı binalar ise %5.6 oranındadır. Beş veya daha fazla kata sahip binaların oranı %7.8 olarak tespit edilmiştir.

Taşıyıcı sisteme göre, binaların %51.1,'i yığma, %48.4'ü iskelet, %0.1'i tünel kalıp olarak inşa edilmişlerdir. Kocaeli ve Düzce depremleri sonrasında inşa edilen geçici konutlar dışındaki prefabrik yapıların oranı ise %0.3 düzeyindedir.

İnşaatlarda kullanılan dolgu maddesine göre yapılan sınıflamada en fazla payı %59.6 ile tuğla almaktadır. Bunu %18.0 ile briket, %9.8 ile taş, %7.9 ile kerpiç izlemektedir.

Pis su tesisatının bağlı olduğu ünite kanalizasyon olan binaların oranı %67.8'dir. Foseptik %25.4 ile ikinci sırada yer almaktadır. Binaların %89.6'sında şehir şebekesinden su kullanılmaktadır. Doğalgaz tesisatı olan binaların oranı %4.1'dir. Binaların %1.5'inde asansör, %0.5'inde yangın merdiveni, %12.3'ünde açık veya kapalı garaj bulunmaktadır.

Binaların ısıtma sistemi %86.5 ile soba, %6.1 ile kaloriferdir. En fazla kullanılan yakıt cinsi %49.5 ile kömürdür. Binaların %27.1'inde odun, %5.6'sında elektrik, %3.4'ünde tüpgaz ve %3.2'sinde doğalgaz kullanılmaktadır.

Sayım anında binaların %61.4'ünde tadilata gereksinim olmadığı, %28.4'ünde basit tamir ve tadilat gerektiği, %7.3'ünde ise esaslı tamir ve tadilata gereksinim olduğu belirtilmiştir. Yıkılacak harap binaların oranı ise %1.7'dir.

Şekil 1: Kullanım amaçlarına göre bina sayılarının oranı

2000 Yılı Bina Sayımı'na ilişkin veriler Devlet İstatistik Enstitüsü'nden alınmış, haritalar Autodesk GIS ürünleri ile hazırlanmıştır.