Mimari görselleştirme çalışması yapan tasarımcılar, bunu, projelerin sunumunu kolaylaştırmasının yanısıra tasarımcıya projeyi farklı perspektiflerden çalışma olanağı sağladığı ve tasarımcının fikirlerini geliştirdiği için de tercih ediyorlar.

Mimari görselleştirme konusunda birbirinden farklı yaklaşımlar ve farklı sonuçlar görmek olası. Bilgisayarda üretilmiş modellerin fotogerçekçi ya da maket gibi gösterilebildiği görseller ve canlandırmalar çoğunlukla mimar ile müşterisi arasındaki iletişimi güçlendirmek için ve rekabette kazanmak için pazarlama aracı olarak kullanılıyor. Bunun yanısıra bazı tasarım gruplarının mimar ile mimar, mimar ile mühendis arasında daha iyi bir bilgi alışverişi sağlamak amacıyla da mimari görselleştirmeye yöneldiğini görüyoruz. Bu gruplardan biri olan Yapı Merkezi’nde mimari görselleştirme çalışmalarının projelere katkısını Tasarım Grubu Direktörü Zeynep Uygun ve tasarım grubu mimarlarından Yunus Akdağcık ile konuştuk.

Yapı Merkezi tasarım sürecinde bilgisayar teknolojisinden en iyi şekilde yararlanmayı hedef seçmiş bir şirket ve uzun zamandır Autodesk ürünlerini kullanıyor. Kendi çalışma disiplinleri içinde AutoCAD'i pafta üretimine yönelik bir çözüm olarak değerlendiren Yapı Merkezi, akıllı mimari nesnelerle çalışan Autodesk Architectural Desktop ve görselleştirme için 3D Studio VIZ yazılımlarından da yararlanıyor.

Yapı Merkezi'nde tasarım ortamının içinde bilgisayarın hep olduğunu söyleyen Zeynep Uygun, tasarım grubu olarak, bilgisayarı tasarlama eyleminin içine almayı ilk kez AutoCAD üzerinde çalışan bir kaplama yazılımı ile denediklerini, bir süre sonra da beklentilerini daha iyi karşıladığını düşündükleri çözümü, 3D Studio VIZ'i kullanmaya karar verdiklerini söylüyor.

3D Studio VIZ işin içine girince çalışmalarının hızlandığını ve rahatladıklarını söyleyen Zeynep Uygun, kendi çalışma yöntemlerini şöyle anlatıyor: "Eskizler oluşturulduktan sonra binanın oranlarını hissedebilmek için, etkiyi görmek için görselleştirmeye gidiyoruz. Programla cephe etüdlerimizi yapıyoruz, çalışma maketi yapar gibi kullanıyoruz… Tasarım ile ilgili bir noktaya karar verene kadar, tasarımı yönlendirmesi açısından alternatifler üretmekte faydalanıyoruz. Sonra da bir iki tanesini seçip, onları daha da detaylandırıyoruz. Proje ilerleyince takdim amaçlı, büyük boy renkli görseller hazırlıyoruz. Etkili sonuçlar elde ediyoruz."

Tasarımın, basit bir eskiz çalışmasında ilk fikirlerin ortaya çıkmasıyla başladığını, bu fikirleri 3D Studio VIZ yardımıyla bilgisayara girerek geliştirdiklerini dile getiren Yunus Akdağcık, "AutoCAD ile bir altlık çıkarıp, 3D Studio VIZ ile modelliyorum. DWG bağlantısı çok iyi bir özellik. AutoCAD ile planı hazırlayıp VIZ içinde yükselterek çiziyorum." diyor ve 3 boyutlu modelleme konusunda 3D Studio VIZ'in çok güçlü olduğunu belirtiyor.

Avan projesini İngiltere'de bulunan bir mimarlık bürosuyla beraber çalışarak hazırladıkları İstanbul Bilim Merkezi projesini, 3D Studio VIZ ile yaptıkları görselleştirme çalışmalarıyla üretilen resimlerin, aralarında iyi bir iletişim ortamı kurması ve başarılı bir kitle tasarımı ortaya koymaları açısından olumlu örnek olarak gösteriyorlar. Zeynep Uygun, "Bilim Merkezi kitle olarak çok büyük bir projeydi. Mimari tasarımda kitle tasarımının çok rolü vardı. Proje üzerinde Londra'daki büro ile paralel olarak çalıştık. İlk bilgisayar ortamındaki model orada, 3D Studio ile hazırlandı. Biz de burada 3D Studio VIZ'e aktardık ve etüdlere devam ettik. Çalışmalarımızı bir yandan da fiziksel maketlerle destekledik. Ama her zaman bir bilgisayar modeli vardı projenin" diyor.

Bir başka projede, İstanbul Teknik Üniversitesi için gerçekleştirdikleri Ayazağa yurt binasının cephelerinde, 3D Studio VIZ ile yaptıkları görselleştirme çalışmalarının sonucunda kendi ürettikleri elemanları en iyi şekilde değerlendirme olanağı bulmuşlar. "Cephede daha çok çalıştık. Nasıl duracaktı, hangi renk olmalı, orada bir çizgi olmalı mı, olmamalı mı, cepheyi çok denedik. Pencere açıklıkları ne olmalı? Malzeme lego gibi, 20x40'ın katlarını kullanıyorsunuz, kare mi olmalı, söveli mi olmalı, gri mi olmalı?". Yapı Merkezi, yapı elemanları da tasarlayan ve üreten bir şirket. Yapı elemanlarının bir araya gelişlerini, renklerini ve oranlarını 3D Studio VIZ yardımıyla deniyorlar. Şirketin yapı elemanları üretimiyle ilgilenen ayrı bir proje grubu daha var. Zeynep Uygun, "Onlara da bazen geliştirdikleri detayların üç boyutlu görselleştirmelerini hazırlıyoruz. Bir prefabrik kirişle bir prefabrik kolon nasıl bir araya geliyor, öndeki prefabrik kaplamanın durumunu, bazen donatıların nereye yerleştirileceğine kadar yapılacak uygulamayı anlatmak için, yapım yöntemini anlatmak için de görselleştirmeden yararlanıyoruz" diyor.

Görselleştirme çalışmasının amacına ulaşması için görselin ne için ve kimin için hazırlandığının iyi değerlendirilmesi gerektiğine değiniyor Zeynep Uygun. Kimi zaman fotogerçekçi görüntülerin daha etkili olduğunu, kimi zaman ise görselde tasarım ile ilgili farklı bilgilerin yer almasının daha etkili olduğunu gözlemlemiş ve "O yüzden biz de o farklı sunumları devamlı bulmaya çalışıyoruz" diyor. Afet Bölgeleri için hazırladıkları Deprem Evleri projesindeki değerlendirmeleri ilginç. Projeye yatırım yapacak yatırımcılara ve uygulamayı yapacak olanlara binanın nasıl inşa edileceğini görselleştirme yoluyla anlatmayı denemişler. Proje bittikten sonra, deprem bölgesindeki konut çalışmasının bilgisayar modellerini ve uygulanan binaların aynı açıdan çekilmiş fotoğraflarını, kendi deyimleriyle "düşünceden gerçeğe" yaptıkları çalışmaların bitmişiyle karşılaştırıldığı tanıtım föylerinde kullanmışlar.

Yapı Merkezi Tasarım Grubu, 3D Studio VIZ'in tasarım sürecine daha çok destek olması için tasarım grubunda daha çok kişinin bu yazılımı öğrenmesi gerektiğini düşünüyor. Zeynep Uygun, 3D Studio VIZ'in modellemek için bir alet, doğal bir araç olduğunu savunuyor ve "Her tasarımcının kullanabilmesi lazım. Kitle modelleme, araziye yerleştirme gibi denemeleri her tasarımcı kendisi yapmalı" diyor. Bu iş için 3D Studio VIZ'i seçmelerinin en önemli nedeninin de Autodesk ürünü olması, AutoCAD ile birlikte çalışabiliyor olması ve kendi deyimleriyle ne çok profesyonel ne de basit bir modelleme tekniğinin olması.

Yapı Merkezi'nde bilgisayarda çizenler grubu ile tasarımcılar grubunun ayrı olduğu bir noktadan, herkesin bilgisayarla çizim yaptığı bir noktaya geldiklerini belirten Zeynep Uygun, buradan da bir sonraki adıma gitmek gerekiyor diye düşünüyor. Bu adımda 3D Studio VIZ'in önemli bir rolü olacağı kanısında çünkü "Mimarlık herkesin fikir beyan ettiği bir şey. Onları mümkün olduğu kadar bu görselleştirme çalışmasıyla deneyip, fikirler işte bu deyip, her şeyi yanyana koyup bir anda bakma şansımız var. Deneme yanılma kısmını başta geçmek, avantajlı. İlerisi için, işin kalitesi açısından, maliyetler açısından o uğraşa değiyor. Ne kadar alternatif varsa hepsini görme imkanımız oluyor. Teklif hazırlıyoruz. Uygulamalı işlere teklif hazırlarken uygulama gruplarına da destek veriyoruz. Şöyle bir şey olacak deme şansımız oluyor. Bu görseller olmadan bir teklif vermek artık olmuyor."

Yapı Merkezi'nin mimari görselleştirme yazılımı konusunda seçim yaparken ne aradıklarını sorduğumuzda "Hem fiyat hem kullanım kolaylığı önemli, çok iyi düşünüp karar vermeli. Ne amaçlı kullanacağınıza çok bağlı. Profesyonel olarak sadece görsel hazırlayan bir grup olmadığımıza göre bize kendi ihtiyaçlarımıza uygun bir program lazımdı. Seçim yaparken de insanı yormayacak, amacını aşmayacak bir şeyi bulmak lazım. Biz de 3D Studio VIZ'de karar kıldık."

İ.T.Ü. Taşkışla Binası Restorasyon Çalışmaları. Yapı Merkezi'nin bu çalışmaları halen devam etmektedir.

Bilim Merkezinin iç mekanlarından birinin fotogerçekçi resmi

İTÜ Ayazağa Yurt Binası. Yapı Merkezi bu proje ve uygulamayı bağış olarak ve Fab-Tek yapı teknolojilerini kullanarak gerçekleştirmiştir.

Yapı Merkezi bu avan proje çalışmasını İstanbul Bilim Merkezi Vakfı için bağış olarak yapmaktadır.