Dünyanın en çok satan mekanik tasarım ve modelleme yazılımı Mechanical Desktop’ın beşinci sürümü satışa çıktı. AutoCAD’in son sürümü AutoCAD 2000i tabanlı Mechanical Desktop R5 kullanıcılara; Internet araçları, gelişkin yüzey, katı ve montaj modelleme yetenekleri, kullanım kolaylığı ve verimlilik artışı sağlayan yeni özellikler sunuyor.
Autodesk’in yeni “i-Design” serisi yazılımlarından birisi olan Mechanical Desktop R5, birçok yeni özellik ve işlev içeriyor. Özellikle yüzey modelleme ve karmaşık model tasarımı konusunda yapılan geliştirmeler, MDT’yi pahalı sistemler ile kolaylıkla rekabet edebilecek noktaya ve güce getiriyor. Autodesk yaklaşık sekiz aylık aralıklarla düzenli olarak çıkardığı yeni sürümler sayesinde mekanik tasarım ve modelleme konusunda gerçek bir MCAD çözüm şirketi olduğunu kanıtlıyor.
MDT R5 ile gelen yeni özellikleri dört ana başlık altında inceleyebiliriz:
Internet Araçları
AutoCAD 2000i’nin tüm özelliklerini içeren MDT R5, tasarım sürecinde Internet’in kullanımına yönelik birçok yeni ve gelişkin araç sunuyor. Amaç, tasarım sürecinin kısaltılması. Örneğin, standart parçaları yeniden çizmek yerine bunların yeniden kullanılabilir olması gerekiyor. Ayrıca etkili proje yönetimi, tasarımda iş birliğinin gerçekleştirilmesi ve önemi gittikçe artan elektronik ticaret tasarım sürecinin önemli birer parçası oldu.
Bu amaçla MDT R5, tasarıma yönelik olarak birçok Internet aracı içeriyor.
“Mechanical Desktop Today”
“Mechanical Desktop Today” penceresi, çizimlerin kolayca açılması, yeni bir çizime başlanması ya da Autodesk Point A sitesinden gerekli standart parçaların, sembollerin çizime yerleştirilmesi, proje yönetiminin sağlanması, tasarım elemanları arasında iş birliğinin ve veri paylaşımının gerçekleştirilmesi için birçok yeni ve gelişkin araç sunuyor.
Kullanıcılar; elektronik ortamda tasarım teknikleri ve yöntemleri konularında sohbetler başlatabiliyor, tartışmalara girebiliyor ve yürütülen tartışmaları izleyebiliyorlar. Böylece, hem tasarım deneyimleri ve yöntemleri paylaşılabiliyor, tasarım süreci kısalıyor, hem de iletişim sağlanmış oluyor.
Ayrıca, “Mechanical Desktop Today” penceresini kullanarak, Autodesk’in Mechanical Desktop kullanıcıları tartışma gruplarına katılınabiliyor, mesajlar izlenebiliyor, tartışmalar yapılabiliyor. Tartışma grupları, elektronik ortamda yazılımla ilgili bilgilerin ve yöntemlerin paylaşımı olarak da düşünülebilir.
Autodesk Point A sitesindeki “Plug-in” mağazası, üçüncü parti yazılım evlerinin Autodesk MCAD ürünleri için yazdıkları özel yazılımları ve verimlilik araçlarını içeriyor. Kullanıcılar, elektronik olarak gereksinimlerine uygun araçları buradan satın alabiliyor ve kullanabiliyorlar.
Ürünlerin pazara sunulmasından sonra gerçekleşebilecek doküman güncellemelerine yine “Mechanical Desktop Today” penceresinden ulaşılabiliyor. Böylece yazılımla ilgili en güncel doküman ve bilgiler kolayca elde ediliyor.
Ayrıca, temel destek bilgileri yazılımın içinden (ya da bir görüntüleyici aracılığıyla) tasarımcıların kullanımına sunulmuş. Bu bilgiler sürekli olarak güncelleniyor. Düzenli olarak ve sürekli güncellenerek tasarımcıların masasına gelen Autodesk mekanik yazılımları ile ilgili ipuçları, herkese açık durumda. İsteyen tasarımcılar kendi ipuçlarını siteye gönderebiliyor ve bilgilerini paylaşabiliyorlar.
Kullanıcılar proje yönetimi, iş birliği ve depolama hizmetleri için de kayıt olabiliyorlar. Bir projeye ev sahipliği yapılabiliyor; böylece şirketlerin kendi içlerinde yapacakları ufak çaplı proje veri yönetimi yatırımlarına gerek kalmıyor. Autodesk Point A sitesinin sunduğu proje ile ilgili araçlar sayesinde, projelerin yönetimi, harcamaların kısılması ve ürünlerin pazara daha çabuk sunulmaları sağlanıyor. Kullanıcılar, standart parçaları ve üreticilerin parçalarını elektronik ortamda ve akıllı nesneler olarak, siteden çizime sürükle-ve-bırak yöntemi ile alabiliyorlar. Bu özellik büyük oranda zaman kazancı anlamına geliyor. Böylece standart kalmıyor ve bu tür parçalar kütüphane mantığı ile çizimlerde kullanılabiliyor.
Ayrıca kullanıcılar, Microsoft’un “NetMeeting” yazılımını kullanarak, Mechanical Deskop oturumlarını diğer tasarımcılar ile paylaşabiliyorlar. Sanal toplantı sırasında, toplantıya katılanlar kontrolü alıp, istenen değişiklikleri yapabiliyor ve tasarım önerilerini iletebiliyorlar. Bu iş birliği yöntemi, tasarım değişikliklerini gerçekleştirme ve bilgilerin paylaşımı açısından bir endüstri standardı oluşturuyor.
Gelişkin Yüzey Modelleme
MDT R5, özellikle kalıpçılık ve tüketici ürünleri pazarlarında çalışan kullanıcılara yönelik olarak gelişkin yüzey modelleme özellikleri ve araçları içeriyor. Bunlardan ilki yeni “spline” eğri tanımlama yöntemleri. MDT R5’te, tanımlanan noktalardan geçen eğriler ve kontrol noktalarına dayanan eğriler dışında var olan nesnelere teğet 3B “spline” eğriler de tanımlanabiliyor (Şekil 1).
MDT R5 “Spline” eğrilerin düzenlenmesine yönelik yeni araçlar da sunuyor. “Spline” eğrilerin uzatılması, farklı tipteki “spline” eğriler arasında dönüşüm işlemleri ve “spline” eğriyi tanımlayan noktaların ayrı ayrı düzenlenmesi bunlardan bazıları. Uzatma işleminde, spline eğri değişik yöntemlerle uzatılabiliyor (bir nesneye kadar, lineer olarak vb.). “Spline” eğriyi tanımlayan noktaların vektör ve koordinat özellikleri bir diyalog kutusu yardımıyla düzenlenebiliyor.
Daha önceki sürüm ile gelen dikilmiş yüzey (stitch) özelliği, MDT R5’de daha da geliştirilmiş durumda. Özellikle, dikilmiş yüzeylerde yuvarlamaların tanımlanması kullanıcıların ilgisini çekecek. Dikilmiş yüzeylerde yuvarlamalar, kenar seçilerek, katı model ile çalışıyormuş gibi tanımlanabiliyor ve istenen yuvarlama tipi seçilebiliyor (sabit, değişken vb.). Böylece birden fazla yüzeyi etkileyen yuvarlamalar tek seferde tanımlanabiliyor. Şekil 2, dikilmiş yüzeylerde yuvarlamaların tanımlanmasını göstermektedir.
MDT R5’te, dikilmiş yüzeyler birçok yüzey işleminde kullanılabiliyor. Dikilmiş yüzeyler üzerine eğrilerin iz düşürülmesi, dikilmiş yüzeylerin X, Y ve Z eksenleri boyunca bağımsız ölçeklerle ölçeklendirilmesi, parça ayırma işleminde dikilmiş yüzey kullanımı, yüzey ve dikilmiş yüzeylerin kalınlık verilerek katı modele dönüştürülmesi, eğriler ile yüzeylerin/dikilmiş yüzeylerin kesişimlerinde 3B noktaların elde edilmesi yapılabilen işlemlerden bazılarıdır.
Yüzey kenarlarının teğet birleşimleri ise yeni gelen yüzey modelleme özelliklerinden bir diğeri. Yeni tanımlanmış bu komut ile, yan yana bulunan yüzeylerin birbirlerine teğet olmaları sağlanıyor. Sonuçta ortaya çıkan yeni yüzeyler birleşim kenarlarında C1 teğetliğine (C0 sürekliliği opsiyoneldir) sahip oluyorlar. Teğet süreklilik koşulu, özellikle kalıpçılık gibi uygulamalarda ya da farklı yüzeyler arasındaki geçişin yumuşak ve teğet olması istenen modellerde ve CAM uygulamalarında kritik bir öneme sahiptir. Bu yeni komut ile kullanıcılar, yüzeyleri istenen kenarlarından seçerek birbirlerine teğet duruma getirebiliyorlar.
MDT R5’in sunduğu önemli yeniliklerden bir diğeri de değişik yüzey analizleri. Bu yeni işlev sayesinde yüzey eğriliği ve eğim açısı etkileşimli olarak analiz edilip, sonuçlar görüntülenebiliyor. MDT R5, eğrilik (Curvature), eğim açısı (Draft Angle) ve yansıma doğruları (Reflection Lines) analizlerini içeriyor (Şekil 3).
Yüzeylerin eğrilik ve teğetlik koşulları, özellikle otomotiv uygulamaları, kalıpçılık, tüketici ürünleri ve uzay ve havacılık uygulamalarında önemli bir yer tutmaktadır. MDT R5 ile gelen yüzey analizleri ile görsel ve sayısal değer olarak modellerin eğrilik geçişlerini görmek olasıdır. Eğim açısının analizi ise, kalıp ayırma durumlarında kilitleme koşullarının bulunması açısından oldukça önemlidir.
Diğer özellikler ise şunlar: Artışlı doğrulardan (augmented lines) genişlik verilerek yüzey tanımlanması, birden fazla yüzeyin normallerinin düzenlenmesi.

Şekil 1: Var olan geometrilere teğet “spline” eğrilerin tanımlanması

Şekil 2: Dikilmiş (stitch) yüzeylerde yuvarlamaların tanımlanması

Şekil 3: Yüzey analizleri