AutoCAD Map’in planlamada kullanımı ve İmar Kanunu ve Yönetmeliklerine uygun çizim için eklenen yeni araçlar

Kıvılcım Tezan Ocak
Ürün Sorumlusu, SAYISAL GRAFİK

AutoCAD Map AutoCAD ortamında harita ve GIS bilgisi yaratma, bakımını yapma, analiz etme ve sunma çözümüdür. Bu yazıda şehir plancılarının AutoCAD Map’i hangi alanlarda kullanabileceğini anlatmaya çalışacağız.

Analiz
İmar Planlarının tasarımı aşamasında AutoCAD Map, plancılara karar-destek aracı olarak yardımcı olur. Planlama alanına dair toplanan tüm veriler AutoCAD Map’de görüntülenerek analizleri yapılabilir. Örneğin, Şekil 1’de arazi kullanımı, eğim ve jeoloji verileri çakıştırılarak “overlay” işlemi yapılmış ve verilen kriterlere (eğimi %15 ve alüvyon olmayan ve orman olmayan) göre yerleşilebilir alanlar belirlenmiştir. Analiz işlemleri plancının isteği doğrultusunda zenginleştirilebilir ve benzer birçok analiz yapılabilir.

Plan Çizimi
Plan üretimi sırasında hali hazır, analiz, hava fotoğrafı veya uydu görüntüsü bir arada kullanılarak altlık oluşturulabilir. Çizim aşamasında SAYISAL GRAFİK tarafından hazırlanan 3194 sayılı İmar Kanunu ve Yönetmeliklerinde belirtilen çizim tekniklerine ve standartlara uygun olarak hazırlanan yol tipleri, tarama, çizgi tipi ve sembol kütüphaneleri kullanılabilir.* (Şekil 2)

Şekil 2: Planlama Menüsü

Yollar: Yol çiziminde yollar, yol, kaldırım ve refüj genişlikleri belirtilerek kullanıcı tarafından kolaylıkla tanımlanabilir. Şekil 3’de yol tanımlama penceresi görüntülenmektedir.

Şekil 3: Yol genişliklerini tanımlama

Çizgi Tipleri: Yönetmelikte yer alan 1/5000 ve 1/1000 çizgi tiplerinin (sınırlar gibi) tümü hazırlanarak yazılıma eklenmiştir. (Şekil 4)

Şekil 4: Çizgi Tipi Kütüphanesi

Semboller: Yol genişlik, düzen, Taks-Kaks ve 1/5000 - 1/1000 alan kullanım sembolleri için bir kütüphane yaratılarak plancıların kullanımına sunulmuştur. (Şekil 5 , Şekil 6)

Şekil 5: 1/5000 Sembol Kütüphanesi

Şekil 6: Düzen ve Taks - Kaks sembollerinin çizimde kullanımı

Taramalar: 1/50000 ve 1/1000 tarama tiplerinin tümü yazılıma eklenmiştir. Her alanın üzerine gidip tek tek tarama yapmaya gerek olmaksızın otomatik olarak taramalar yapılır. Örneğin parkların tümü aynı anda taratılabilir.

Alan Hesapları AutoCAD Map’de plandaki kullanım alanları çizim sonrasında otomatik olarak yapılmaktadır. Tüm kullanımların alanları ve toplam alan içindeki yüzdeleri Şekil 7’deki gibi tablo halinde yaratılır.

3 Boyut İşlemleri AutoCAD Map detaylı çalışılması gereken alanlarda üç boyutlu çizim yapma olanağı tanır. Kentsel tasarım ölçeğindeki çalışmalarda gerçekçi görüntüler elde etmek, çeşitli alternatifleri değerlendirmek ve sunumunu daha anlaşılır yapmak amacıyla üç boyut işlemleri kullanılabilir. (Şekil 8)

AutoCAD Map’in yukarıda anlatılan özellikleri daha çok imar planı çizimi sırasında plancıya sağladığı avantajlardır. Fakat yazılım sadece bir çizim aracı olmaktan öte şehir ve bölge plancılarına çok daha geniş bir perspektifle ve esneklikte çalışabilme olanağı tanır. İmar planlama kanunu ve yönetmeliklerinin yeniden düzenlenmesinin gerekliliğinin tartışıldığı bu dönemde AutoCAD Map gibi araçların planlamaya katkısının göz ardı edilmemesi gerekmektedir. Bu tartışma bir başka yazının konusu olmakla beraber özellikle bilgi paylaşımı konusunun üzerinde durulması ve kullanılması gerekmektedir. Birçok disiplinden gelen profesyonelin bir arada çalışmasını gerektiren planlamada bilgi paylaşımı ve akışı çok önemli bir yer tutmaktadır. AutoCAD Map Internet veya intranet üzerinden bilgilerin paylaşımı ve eş zamanlı kullanımına olanak tanır. Plancı gereksinim duyduğu tüm verilere kolayca ulaşım sağlayabilir ve kendi ürettiği verileri diğerleri ile paylaşabilir, tartışabilir.

*Lisanslı AutoCAD kullanıcıları çizgi tipi, tarama ve sembol kütüphanelerini SAYISAL GRAFİK’ten ücretsiz olarak alabilirler.

**Yazıda kullanılan plan görselleri Oğuz Aldan Şehir Planlama Bürosu’ndan alınmıştır.

Şekil1: Arazi kullanımı, eğim ve jeoloji verilerini kullanarak yerleşilebilir alanların tespiti

Şekil 7: 1/5000 plan ve alan kullanım hesapları

Şekil 8: Üç boyut işlemleri