Bilgisayar destekli tasarım ve imalat (CAD / CAM) konusunda mühendislik ve danışmanlık, modelleme, takım yolu ve NC kod üretimi hizmeti vermeyi hedefleyen SAYISAL GRAFİK, bunun ilk örneğini Takosan A.Ş. ile yaptığı başarılı bir çalışmayla gerçekleştirdi.

Ford Transit Kontrol Paneli

1992 yılından beri Autodesk yazılımlarının Türkiye dağıtıcısı olarak faaliyet gösteren SAYISAL GRAFİK, müşterilerin gereksinimlerini de dikkate alarak, bu yılın başlarından itibaren bilgisayar ortamında modelleme, takım yolu ve NC kod üretimi hizmeti vermeye başladı. Tüm modelleme ve NC kod üretimi hizmetleri, Autodesk yazılımlarına dayalı çözümler kullanılarak gerçekleştirilmektedir. 3B katı / yüzey / montaj modellemede, Mechanical Desktop yazılımı ve takım yolu modellemesi ve NC kod üretiminde ise, Mechanical Desktop içinde entegre olarak çalışan, Open Mind şirketinin hyperMILL çözümü kullanılmaktadır. Böylece, bir yandan modelleme hizmeti talep eden müşterilerin gereksinimleri karşılanırken, diğer yandan da yazılımların gücü ve yetenekleri sergilenmektedir.

Modelleme hizmetinin ilk örneği, Takosan A.Ş. için yapılan "Ford Transit Aracının Gösterge Paneli" oldu.

Takosan A.Ş.
Takosan A.Ş., Türk Otomobil Sanayii için göstergeler ve yakıt şamandıraları üreten, konusunda lider önemli yan sanayii şirketlerinden birisiidr. Nursanlar Holding grubu içinde yer alan şirket, ana ürünü olan otomobil göstergeleri ve yakıt şamandıralarının yanısıra ticari vasıtalar ve tarım traktörleri için km/h göstergeleri, devir sayaçları, yağ basınç gösterge ve sensörleri, hararet göstege ve sensörleri, yakıt seviye göstergeleri ve şamandıraları, takograflar, taksimetreler, otomobiller için sinyal kolları ve zaman saatleri üretmektedir.

Ülkemizde üretim yapan ana üreticilerden Renault-OYAK, Fiat-Tofaş, Ford-Otosan, BMC, Otoyol, Crysler, Otokar, Karsan, Türk Traktör, Uzel şirketlerinin temel müşterisidir. Avrupa'nın önemli üretici şirketleriyle ürün bazında iş birliği ve lisans anlaşmaları olan şirket, bir yandan da geliştirme çalışmalarına ağırlık vermektedir. 10.300 m2 kapalı alanda üretim yapan kuruluş, ISO 9002 kalite belgesine sahiptir.Takosan'da ilk olarak 1990'ların başlarında CAD/CAM yazılımları kullanılmaya başlanmış, bazı denemelerden sonra, AutoCAD tabanlı yazılımlara karar verilmiştir. AutoCAD ile 2B'da başlayan çizim ve modelleme çalışmaları, Mechanical Desktop'a kadar uzanmış ve 3B model tasarımına böylelikle geçilmiştir. Takosan'ın teknik bürosunda, üretimini yaptığı modellerin tasarımına yönelik olarak Mechanical Desktop R4 ve AutoCAD 2000 kullanılmaktadır.

Gösterge Panelinin Modellenmesi
Takosan yeni proje çalışması olan Ford Transit devir ve hız gösterge panosu üretimi için, panelin 3 boyutlu katı modellenmesi konusunda SAYISAL GRAFİK'le ortak bir çalışma yaptı. Parçanın sadece üç boyutta sınırlarını gösteren ve tel kafes halinde gelen orijinal IGES dosyası ve bir numune parça ile modelleme sürecine geçildi. SAYISAL GAFİK MCAD grubu tarafından yürütülen çalışma, Mechanical Desktop R4'ün sunduğu melez çalışma kolaylıkları (katı ve yüzey modellemenin birlikte kullanılması), komutları ve unsurları kullanılarak, kısa sürede tamamlandı. Modelleme sürecinde Mechanical Desktop R4'ün yeni özellikleri olan, "spline" eğrilerin katı model profillerinde parametrik olarak kullanılması, herhangi bir eğrinin çalışma düzlemine izdüşürülebilmesi ve yüzeylerle örülmüş ve hacim ifade eden bölgelerin katı modellere dönüştürülebilmesi ve bu parçalar üzerinde yeni unsurlar tanımlanabilmesi, "Boole" işlemleri (parçaları birbirine eklemek, çıkarmak ve kesişimlerini almak) sıklıkla kullanılmış ve büyük kolaylıklar elde edilmiştir.

Tasarımı kısa sürede tamamlayabilmek için gösterge panelinin gövde kısmı iki ayrı parça olarak düşünülmüş, çalışmalara iki ayrı Mechanical Desktop istasyonunda devam edilmiştir. Birinci parça olarak daha çok melez çalışmanın olduğu panelin dış siper kısmı, ikinci parça olarak da göstergelerinin bulunduğu ve katı modelleme komutları kullanılarak oluşturulacak bölüm düşünülmüştür. Bunların üzerine panelin koruyucu cam kısmı ilave edilmiştir.

Birinci parçanın modellenmesine bir bloğun yontulmasına benzer bir yöntemle başlanılmıştır. IGES dosyasından gelen sınır eğrilerinin kullanılmasıyla oluşturulan yüzeyler, Mechanical Desktop R4'ün yeni özelliği olan "Surface Stitching" (Yüzey Dikme) ile birbirleriyle dikilerek tek yüzey haline getirilmiş ve "Surface Cut" (katının yüzey ile kesilmesi) unsuruyla prizma şeklinde oluşturulmuş katı modelden çıkartılmıştır.

İkinci parçanın modellenmesi de gene IGES dosyasından gelen sınır eğriler üzerinde yeni düzenlemeler yapılarak profiller oluşturulmuş ve "Extrude", "Loft" gibi katı model komutları kullanılarak tamamlanmıştır.

Birinci Bölüm

İkinci Bölüm

Ayrı ayrı modellenen bu iki parça daha sonra tek dosya üzerinde birleştirilmiş (Combine / Join), hedeflenen modele ulaşılmıştır. Daha sonra oluşturulan modelin bir prototipinin oluşturulabilmesi için bilgiler STL formatına dönüştürülmüş, parçanın imalat öncesi bir örneği alınmıştır. Alınan örnek üzerinde anlaşma sağlandıktan sonra, parçanın plastik kalıplarının hazırlanması işlemlerine girilmiştir. Takosan bu parçanın kalıplarını İtalya'da bulunan bir kalıp atölyesine verdiği ve bu atölyenin kullandığı CAD programı da Mechanical Desktop olmadığı için, model Mechanical Desktop ile STEP formatına dönüştürülmüştür.

Modelleme sürecinde değişik istasyonlarda bulunan bilgilerin paylaşılması sıklıkla kullanılmış ve bu konuda Mechanical Desktop'ın esnekliği bir kez daha kanıtlanmıştır. Bu uygulama boyunca başka bir CAD ortamında tasarlanmış herhangi bir modelin bilgilerinin Mechanical Desktop ortamına taşınması, bu bilgilerden faydalanıp parçanın melez (katı ve yüzey birlikte) bir şekilde modellenmesi, prototip oluşturmak için STL formatına dönüşüm, başka bir CAD ortamına transfer için STEP formatı kullanılmasıyla ilgili başarılı örnekler verilmiştir.

SAYISAL GRAFİK MCAD grubu çalışanları, "Tasarımcının, modelleme sürecini hızlandırmak için modellemeye nereden başlayacağına, hangi adımları izleyeceğine önceden karar vermesi ve kullandığı programın özelliklerine hakim olması ve daha da iyisi önceden benzer çalışmalar yapmış olması gerekmektedir. Modelleme sürecine girilmeden önce modellenecek parçaya yaklaşımların büyük bir kısmının, tasarımcının zihninde belirlenmesi gerekmektedir. Aksi takdirde modelleme esnasında, sil baştan çalışmalar olabilir ve hatta buradan, kullanılan programın yeteneklerinin kısıtlı olduğu sonucuna bile varılabilir. Bir süre sonra modelleme çalışmanız programınızın izin verdiği ölçülerde devam edebilir, işin sonunda yapmak istediğiniz şeye benzemeyen bir tasarımla karşılaşabilir veya müşterinizin gereksinimine yanıt veremeyebilir, emeğinizin karşılığını alamayabilirsiniz. SAYISAL GRAFİK olarak buna benzer çalışmalara devam edeceğiz, bir ürünün tanıtımı için en iyi yöntemin, o ürünle güzel, değişik örneklerin hazırlanması olduğunu düşünüyor böylece kullanıcılarımıza, daha yakın olmayı hedefliyor ve istiyoruz. Bu çalışmaları ileride CNC tezgahlarda parça ve kalıp hazırlamak üzere de yoğunlaştıracağız." diyor.