17 Ağustos 1999 depremi sonrası gazete, dergi, radyo ve televizyon yayınlarında depremlerin büyüklüğü (magnitude) ve şiddeti (intensity) kavramlarının birbirine karıştırıldığını gördük.

Büyüklük deprem sırasında açığa çıkan enerji ile ilişkili bir değerdir ve aletsel olarak ölçülür. Deprem kayıt aletlerinde kaydedilen dalga genliğinin logoritmasını içeren bir bağıntı sonucunda, Charles Richter'in geliştirdiği ve Richter Ölçeği denilen bir cetvele göre hesaplanır. (Büyüklük ile ilgili daha geniş bilgiyi 4. sayfamızda bulabilirsiniz).

Şiddet ise, deprem kayıt aletlerinin olmadığı dönemlerde geliştirilen ve deprem bölgesindeki hasara göre belirlenen göreceli bir değerdir. Depremlerin, canlılar, yapılar ve toprak üzerindeki etkisine bakarak derecelendirilir.

Çok çeşitli deprem şiddeti ölçekleri vardır. Ülkemizde en çok kullanılmakta olan "Değiştirilmiş Mercalli" ölçeğinin açıklamaları aşağıda verilmiştir.

Değiştirilmiş Mercalli Şiddet Cetveli

Şiddet	Açıklama
I	Duyulmayan Titreşimler genellikle insanlar tarafından hissedilmez. Ancak duyarlı sismograflar tarafından kaydedilir.
II	Çok Hafif Sarsıntılar özellikle yapıların üst katlarında, oturmakta veya yatmakta olan kişiler tarafından hissedilir.
III	Hafif Yapıların içinde ve özellikle yapıların üst katlarında bulunan kişiler tarafından hissedilir. Birçok kişi bunun deprem olduğunu algılamayabilir. Duran motorlu araçlar hafifçe sallanır. Titreşimler büyük motorlu bir aracın geçerken verdiği hisse benzer. Süresi algılanabilir.
IV	Orta Şiddetli Gündüzleri yapıların içinde bulunan birçok kişi, dışarıda ise az kişi tarafından hissedilir. Mutfak eşyaları, pencereler, kapılar sallanır, duvarlar gıcırdama sesi çıkarır. Sarsıntı yoldan geçen ağır yüklü bir kamyonun oluşturduğu sallantı gibidir. Duran motorlu araçlar hızla sallanır.
V	Şiddetli Hemen hemen herkes tarafından hissedilir. Uyumakta olan birçok kişi uyanır. Bazı mutfak eşyaları ve camlar kırılır. Sabit olmayan bazı eşyalar devrilir. Sarkaçlı saatler durur.
VI	Çok Şiddetli Herkes tarafından hissedilir ve birçok kişi korkar. Bazı ağır mobilyalar yer değiştirir. Sıva çatlağı görülür, bazı yapılarda hasar meydana gelir.
VII	Hasar Yapıcı Sağlam betonarme veya iyi yapılmış ahşap yapılarda çok hafif hasar, sıradan tuğla yapılarda veya hafif prefabrike yapılarda orta hasar, kötü tasarlanmış dayanıksız kerpiç, kireç ya da çamur harçlı moloz taş yapılarda ağır hasar görülür. Bazı bacalar kırılır.
VIII	Yıkıcı Sağlam betonarme veya iyi yapılmış ahşap yapılarda orta hasar görülür. Sıradan tuğla yapılarda hasar ve kısmi yıkılma meydana gelir. Kötü tasarlanmış dayanıksız kerpiç yapılarda, kireç ya da çamur harçlı moloz taş yapılarda ağır hasar ve yıkıntı görülür. Bacalar, kolonlar, heykeller ve duvarlar yıkılır, ağır mobilyalar devrilir. Arazide sıvılaşma ve faylanma görülür.
IX	Çok Yıkıcı Sağlam betonarme veya iyi yapılmış ahşap yapılarda bile önemli derecede hasar görülür, birçok yapının temelinde hasar olur. Yatay kuvvetlere dayanıklı olmayan sıradan tuğla yapılar ağır hasara uğrar, yatay kuvvetlere karşı zayıf olan kötü tasarlanmış dayanıksız yapılar yıkılır. Arazide büyük çatlaklar görülür.
X	Ağır Yıkıcı Depreme dayanıklı binalar hariç yapıların büyük bir çoğu yıkılır. Raylar bükülür.
XI	Çok Ağır Yıkıcı Pek az yapı ayakta sağlam kalır. Köprüler yıkılır, raylar çok fazla eğilir. Yeryüzünde büyük çatlaklar oluşur.
XII	Yok Edici Tüm yapılar yıkılır. Cisimler havaya fırlar. Ufuk ve yataylık kavramı kaybolur. Deprem bölgesinde yeryüzü biçimi değişir.

Bilgiler, ABD Jeolojik Araştırma Kurumu’ndan alınmıştır. (USGS)