Teknoloji Neye Yarar

Onbinlerce yıkıntı. Binlerce ölü. Onbinlerce yaralı. Enkazlar kaldırılıyor. Cesetler kokuyor. İnsanlar enkaz altında tanıdıklarını, yakınlarını arıyor. Toplu mezarlar. Kepçeler çukur açıyor, kepçeler cesetleri çukurlara yuvarlıyor. Cesetlere kireç dökülüp, çukurlar alelacele kapatılıyor. Başuçlarında birer tahta parçası, üzerinde ya bir ad ya bir sayı. Ölüler toprak altında çürüyor. Yakınları çaresiz. Kiminin annesi, babası, kiminin karısı, kocası, kiminin çocuğu, çocukları, kiminin akrabası, arakadaşı, en yakın dostları. Evleri yıkılmış, en yakınları ölmüş. İnsanlar şaşkın, çaresiz, acılı. Yaşamı yeniden sorguluyorlar. Daha önce düşünmediklerini şimdi düşünmeye çalışıyorlar. Yaşamın anlamı değişiyor. Herşeyin anlamı değişiyor. Şanslı birkaç yüz kişi enkaz altından canlı çıkıyor. Güneşe ve yaşama yeniden kavuşmanın mutluluğu yüzlerinden okunuyor. Bir çoğu en yakınlarının enkazdan sağ çıkamadığından habersiz.

Ölüler. Birinin kafası iki kat kirişi arasına sıkışmış, biri kolon altında kalmış, diğerinin üzerine tavan çökmüş, birinin boynu yıkılan duvar ile kırılmış. Ölüm nedenleri, kiriş, kolon, döşeme, çatı, tavan. Hepsi insan yapımı. Kiminin "konut kişi özgürlüğünün temelidir" dediği, kiminin "başımı sokacak bir dam" dediği, kiminin "sıcak yuvam" dediği, kiminin "emekliliğinde huzur bulmayı" düşlediği binalar üstlerine çökmüş, ölüm olup başlarına yağmış. Ölüm nedenleri, kiriş, kolon, ölüm nedenleri, döşeme, duvar, ölüm nedenleri kötü yönetim, yanlış planlama, ihmal, ölüm nedenleri, yanlış mühendislik, kötü müteahhitlik, kalitesiz işçilik, ölüm nedenleri siyaset, ticaret, rant, ölüm nedenleri insan.

Felaketin adı bina, deprem bahane. Binayı yapan da, yaptıran da insan.

İmar afları, emsal gösterip sonradan çıkılan katlar, kaçak yapılar, siyaset güdümlü planlama, çarpık kentleşme, riskli alanları imara açan kararlar, spekülatif amaçlı çok katlı yapı izinleri, kısa sürede büyük rant amaçlı uygulamalar, mühendissiz mimarsız tasarımlar, yanlış projeler, kalitesiz malzemeler, denetimsiz inşaatlar. Hiçbirinin deprem ile ilgisi yok.

Temel bilim dallarından mühendisliğe, bilimsel teknolojik gelişim uzun yıllardır deprem risk bölgelerini önceden saptamak, depreme dayanıklı yapılar üretmek için her türlü olanağı insanlığın hizmetine sunuyor. Doğru yer seçimi, doğru planlama, doğru kentleşme ve sağlam, güvenilir, depreme dayanıklı, işlevsel binaların yapımı için tasarım araçlarından yapı malzemesine kadar her şey Türkiye'de mevcut. Bilimsel araştırma sonuçlarından yararlanmak, gelişen teknolojiyi kullanabilmek açısından dünyanın gelişmiş ülkelerinden hiç bir farkımız yok.

Kirece bulanmış ölüler toprak altında çürüyor. Yakınları derme çatma çadırlarda şaşkın, acılı, çaresiz, umutsuz. Milyonlarca insan tedirgin.

Oysa teknoloji insanlığın emrindeydi. Böyle olmayabilirdi. Böyle olmaması insanların elindeydi.

Ne yazık ki teknolojinin gücü insanları ticarete kurban eden zihniyeti değiştirmeye yetmiyor.

Niyet değişmedikçe teknoloji bir şeye yaramıyor.

Erol Parmakerli