AutoCAD 2010 Network Versiyonu Kurulumu

AutoCAD 2010’un ağ versiyonları için lisans yönetimi.

Bu yazı, AutoCAD 2010 ve AutoCAD 2010 tabanlı ürünlerinin ağ (Network) sürümünün lisans yönetimi ile ilgili bilgiler içerir. FlexLM yazılımı, Autodesk yazılımlarının ağ sürümlerinde lisans yönetimi için kullanılır.

Bu dokümanda yazılanlar, AutoCAD 2010’un dikey uygulamalarının (Autodesk Map 3D, Autodesk Architectural Desktop, Autodesk Mechanical Desktop, AutoCAD Mechanical, Autodesk Civil 3D gibi) ağ sürümleri için de geçerlidir.

AutoCAD "Network" versiyonunda kurulum ağ üzerinden gerçekleştirilir, program lokal bilgisayardan çalıştırılır ve lisans dağıtımı ağ üzerinden yapılır. Yüzer lisans mantığına göre çalışan AdLM (Autodesk License Manager), lisans dağıtma görevini yapan yazılımdır ve donanım kilidi gerektirmez.

AdLM Kullanmanın Avantajları

Eğer şirketinizde birden fazla AutoCAD kullanıyorsanız, bunları tekil versiyonlar yerine "Network" versiyonu şeklinde AdLM ile kullanmanın bazı avantajları vardır:

• Esneklik: AutoCAD lisansı belirli bir bilgisayara bağlanmamış olur. Ağa bağlı olan herhangi bir bilgisayardan, yeterli sayıda lisans var olduğu sürece, AutoCAD çalıştırılabilir.
• Güvenlik: AdLM, tekil versiyon yazılım kilidine göre daha güvenlidir çünkü lisanslar sunucu(lar)da tutulurlar ve lisans dağıtıcısı bir yazılım olduğundan, sistemde oluşan hatalar sebebiyle tekil versiyonlarda meydana gelen lisansın kaybolma riski yoktur.
• Yönetim ve raporlama: AdLM yönetim ve raporlama araçlarıyla CAD yöneticisi, kimin lisans kullandığı, ne kadar zamandır kullandığı, aynı anda kaç kişinin lisans kullandığı gibi bilgilere erişebilir.

AutoCAD'in "Network" versiyonunda lisanslar, her zaman sunucu(lar)dan dağıtılır. Programın yürütülebilir kısmı ise, istemcilerin (client) yerel diskinde bulunur. Böylece AutoCAD yazılımının çalıştırılma performansını istemci bilgisayarlar belirler, sunucu bilgisayar sadece lisans dağıtma işini yapar.

AutoCAD 2010 Network Kurulumu Sistem Gereksinimleri

AutoCAD 2010’u ağ üzerinden kurmadan önce, yazılımı kullanacağınız sistemin aşağıdaki tablolarda gösterilen minimum gereksinimleri sağladığından emin olun.

İstemcilere AutoCAD 2010 yazılımının kurulumunu dağıtacak bilgisayar gereksinimi

Ağ üzerinden lisans dağıtacak sunucu (Server) gereksinimi

İstemci (Client) bilgisayar gereksinimi

Ağ Kurulumu Bileşenleri

• Network Licence Manager – Lisans dağıtan sunucunun yönetilmesini sağlar. Ayrıntılı bilgi için CD Browser penceresi üzerinde bulunan Network Deployment seçeneğinin içindeki “Quick Start to Network Licensing” dokümanına bakınız.
• Network Installation Wizard – (Ağ Kurulum Sihirbazı) AutoCAD yazılımını kuracak istemciler için, yayma (deployment) dizininde bir görüntü yaratır. Bu görüntü, yüklenmek üzere seçilen AutoCAD bileşenlerini içerir. AutoCAD kurulumunu yapacak olan istemci, yayma dizinindeki bir kısa yolu çalıştırarak bu görüntüye erişir ve AutoCAD kurulumunu gerçekleştirir.
• Deployment Methods – (Ağ üzerinden yayma yöntemleri) AutoCAD’i ağ üzerinden yaymanın (AutoCAD’i istemci bilgisayarlara kurmanın) genel yöntemi, Ağ Kurulum Sihirbazını (Network Installation Wizard) kullanarak ağ paylaşımı yapmaktır. Yayma dizini yaratıldıktan sonra kullanıcılar, Ağ Kurulum Sihirbazının yayma dizinine yarattığı ve ağ kurulum bilgilerini içeren kısa yolu çalıştırarak kurulumu tamamlarlar. Bu standart yönteme ek olarak, “MS Advertising”, “Scripting”, “Group Policy Objects (GPOs)”, “Microsoft System Management Server (SMS)” ve “Remote Installation Services (RIS)” yöntemleri de ağ üzerinden yaymada kullanılabilir.

Yayma Hazırlıkları

Yayma için kurulum yapmadan önce, yükleme tipinin ve lisans dağıtma yöntemlerinin belirlenmiş olması gerekir.

Yükleme Tipi

Network kurulum sihirbazı kurulum için iki seçenek sunar.

• Network License Installation (Ağ Tipi Lisans Kurulumu) – Bu kurulum tipi, yazılımın çalışması için gerekli olan lisansları sunucu üzerinde tutar. Yazılımı kullanacak bütün iş istasyonları için lisanslar, sunucu tarafından sağlanır.
• Stand-Alone Installation (Tekil Kullanıcı Yüklemesi) – Bu kurulum tipinde, lisans her bir iş istasyonuna ayrı ayrı kaydedilir. Yazılım lisanslarını kontrol etmek için “Network License Manager” kullanılamaz.

Lisans Dağıtma Yöntemleri

Yazılımın dağıtılmasından evvel, lisansların nasıl dağıtılacağına karar verilmiş olması gerekmektedir. Stand-Alone kurulum tipi yükleme yapılmışsa bu seçenekler kullanılamaz.

• Single License Server (Tek Sunucu Üzerinden Lisans Dağıtımı) - Network License Manager (Network Lisans Yöneticisi) tek sunucu üzerine kurulur. Sistemde geçerli olan bütün lisanslar bu sunucu tarafından kontrol edilir.
• Distrubuted License Server (Dağıtık Yapıda Lisans Dağıtımı) - Bu yöntemle sistemde geçerli olan lisanslar birden fazla sunucu tarafından dağıtılır.
• Redundant License Server (Yedek Sunuculu Lisans Dağıtımı) - Bu yöntemle, tek bir lisans dosyası üç sunucu tarafından kontrol edilir. Sunuculardan biri, ana sunucu olarak çalışır. Diğer yedek sunucular, ana sunucu herhangi bir sebeple çalışmadığı durumda devreye girer.

Ağ Üzerinden Yayma (Deployement) Yöntemleri

AutoCAD’i ağ üzerinden yaymanın (AutoCAD’i istemci bilgisayarlara kurmanın) genel yöntemi, Ağ Kurulum Sihirbazını (Network Installation Wizard) kullanarak ağ paylaşımı yapmaktır. Yayma dizini yaratıldıktan sonra kullanıcılar, Ağ Kurulum Sihirbazının yayma dizinine yarattığı ve ağ kurulum bilgilerini içeren kısa yolu çalıştırarak kurulumu tamamlarlar.

Bu standart yönteme ek olarak, “MS Advertising”, “Scripting”, “Group Policy Objects (GPOs)”, “Microsoft System Management Server (SMS)” ve “Remote Installation Services (RIS)” yöntemleri de ağ üzerinden yaymada kullanılabilir.

AutoCAD’i yayma kurulumu yaparken, kullanmayı düşündüğünüz lisans sunucu modelini ve AutoCAD kurulum tipini belirlemeniz gerekir. Bu yayma yöntemleri ile ilgili detaylı bilgi ve adım adım açıklamalar, Kurulum Kılavuzunda yer alır.

MS Advertising

“Advertising”, iş istasyonlarına yüklenmiş merkezi programa giriş izni sağlayan yöntemdir. Bu yöntemi kullanabilmek için, merkezi bilgisayarda yönetimsel bir simge yaratılır ve AutoCAD’in çalıştırılması düşünülen iş istasyonundan bu simge çift tıklanarak yükleme işlemi başlatılır. AutoCAD iş istasyonuna kurulur ve çalıştırılır.

Scripting

Script”, kendi başına çalıştırılabilen komut veya komutlar grubudur. “Script”, “batch” dosyalarına benzer fakat daha esnektir. Kurulum “script”’leri yazılımların tekil kullanıcılı versiyonlarını ağ üzerinde bir iş istasyonuna yüklemek için çok kullanışlıdır. “Script’ler, Service Pack”ler, eklentiler ve diğer dosyaların kurulumu için de kullanılabilir.

Microsoft Installer (MSI) teknolojisi ile yazılım kurulumları kolaylıkla gerçekleştirilir. Kullanıcının tek yapacağı işlem, “Script” dosyasını başlatmaktır.

Group Policy Objects (GPOs)

AutoCAD veya AutoCAD tabanlı yazılımları Ağ Kurulum Sihirbazı kullanılarak yaratılmış yayma dizininden “Group Policy Objects (GPOs)” kullanarak yükleyebilirsiniz. “Group Policy Objects” ile AutoCAD, Windows 2000 “Active Directory” çerçevesinde olan herhangi bir kullanıcıya veya bilgisayara yüklenebilir.

Microsoft System Management Server (SMS)

“Microsoft System Management Server (SMS)” ile, hedef bilgisayarlar yazılım dağıtılmadan evvel kontrol edilir ve değerlendirilir. Kontrol edilen donanım ve yazılımlar ile kurulum için gerekli olan sistem gereksinimlerinin karşılandığından emin olunur. Değerlendirme işlemi tanımlanmış kurallara göre yapılır.

SMS yöntemi ile, hangi bilgisayarların Autodesk yazılımlarının kurulumunu yapabileceklerini belirleyen kurallar belirlenir. Yamanın yönetimine yardım için, yapılan değerlendirmeler, gruplar şeklinde toplanır.

Autodesk yazılımını SMS yöntemiyle ağa yaymak için gerekli olan yönetimsel kurulum simgesini Ağ Kurulum Sihirbazını kullanarak yaratmak gerekir. Aynı zamanda istemcilere SMS yöntemi ile AutoCAD kurulumu yapmak için gerekli olan dosyaları ve açıklamaları içeren paket de yaratılır.

Remote Installation Services (RIS)

“Microsoft Remote Installation Services (RIS)” ile, her bilgisayara kurulum ve konfigürasyon esnasında fiziksel olarak bağlanmanıza gerek yoktur.

RIS, sisteme yeni eklenmiş bir iş istasyonunu kurmak veya varolan bir iş istasyonunu daha önceden belirlenmiş haline getirmek için işletim sistemi dosyalarını ve AutoCAD gibi uygulamaların dosyalarını içeren bir görüntü kullanır. RIS görüntüsü iş istasyonundaki bütün bilgileri kendi içeriğine göre yeniler. RIS görüntüsü sunucuda bulunur ve kullanıcı bilgisayarı başlatıldığında devreye girer.

RIS, Windows 2000 Server işletim sisteminin bir parçasıdır.

Not : Bu kurulum yöntemleri ile ilgili örnekleri CD Browser penceresinde bulunan Network Administrator’s Guide dökümanında bulabilirsiniz.

Autodesk Network License Manager Kurulumu

Autodesk Network License Manager kurulumu, AutoCAD 2010 yazılım DVD’si içinden yapılır.

1. AutoCAD DVD sini takın, Kurulum Giriş penceresi otomatik olarak görüntülenecektir. Otomotik görüntüleme gerçekleşmemişse DVD Drive > setup.exe dosyasını çalıştırın.




2. Diyalog kutusundan “Install Tools and Utilities” seçeneğini işaretleyin.




3. Dialog kutusu yukarıdaki gibi gözükecektir. “Next” ile devam edin.




4. Autodesk yazılımı Lisans sözleşmesi görüntülenecektir. Sözleşmeyi okuyun, isterseniz sözleşmenin yazılı bir çıktısını almak için “Print” seçeneğini seçin. Sözleşmeyi kabul ediyorsanız “I accept” seçin ve “Next” ile devam edin. Sözleşmeyi kabul etmiyorsanız “I reject” seçin ve “Cancel” ile devam edin; kurulum işlemi iptal edilmiş olacaktır.




5. Autodesk Network License Manager Settings” bilgileri görüntülenecektir. Değişiklik yapmak istiyorsanız “Configure” düğmesi ile değişiklikleri gerçekleştirebilirsiniz. “Install” düğmesi ile yüklemeye başlayabilirsiniz.
6. Kurulum işlemi tamamlanana kadar bekleyin. Bu işlem bilgisayar performansına göre değişik zamanlar sürebilir.




7. Kurulum işlemi başarı ile tamamlandı mesajı ekrana gelmiş olacaktır. “Finish” ile işlemi bitirin.

Not : Bu kurulum ile sadece lisans yönetici dosyaları ve araçları kurulmuş olacaktır.

Autodesk License Manager lisans dosyasını nasıl isteyeceğim?
(Yetkilendirme Kodu İsteme)

Lisans dosyası, kullanım için kaç oturum açılabileceği, lisans tipi ve durumu ile ilgili önemli bilgiler içermektedir.

Lisans dosyasını almak için şu bilgilere gerekmektedir.

1. Ürün seri numaraları,
2. Computer / Hostname (Sunucu adı),
3. Ethernet Address (Ethernet kartı adres numarası),
4. Müşteri bilgileri,
5. Lisans dosyasının, size ulaşabilmesi için bir elektronik posta adresi.

“Server name” ve “Host ID” bilgilerini bulmak için:

Kurulum tamamlandıktan sonra Windows “Start” menüsünden,

1. Programlar> Autodesk> Network Licence Manager> LMTOOLS seçilerek, lisans yöneticisi diyalog kutusu açılır.
2. “Service / Licence File” sekmesinden “Configuration Using Services” radyo düğmesi seçilerek “System Settings” sekmesine geçilir.

Bu sekmede yetkilendirme kodu dosyası için gerekli olan bilgiler bulunmaktadır.

Computer/Hostname : bilgisayarınızın adı.

Ethernet Address (Host id) : “network” kartı ethernet numarası.

“Save HOST ID Info to a File” seçeneği ile bu bilgiler sabit diskinize yazdırılabilir.

Not : Bu yüzer lisans uygulamasında kullanılacak AutoCAD veya dikey ürünlerin seri numaraları , kullanıcı bilgileri ve geçerli olan bir e-posta adresi verilerek, SAYISAL GRAFİK veya yetkili satıcınıza ulaştırılmalıdır. Daha sonra verdiğiniz bu e-posta adresine “licence.lic” yetkilendirme dosyası gönderilecektir.

Gönderilen dosyayı, “\License” klasörüne kopyalayın.

FLEXlm Lisans Server'ı nasıl düzenleyip çalıştırmalıyım?

1. Windows “Start” menüsünden, Programlar> Autodesk> Network Licence Manager> LMTOOLS’u çalıştırın, “Service/Licence” sekmesinde “Configuration Using Services”ı seçin,
2. “Config Services” sekmesine geçin,




3. “Service Name” (servis ismi) çekme listesinden, kullanmak istediğiniz hizmet ismini seçin, eğer burada hizmet isimleri yoksa, istediğiniz herhangi bir ismi listeye ekleyebilirsiniz (örneğin AutoCAD),
4. Lisans yönetici yürütücüsü olan lmgrd.exe dosyasının yolunu gösterin; “\lmgrd.exe”
5. Lisans dosyasının (licence.lic) yolunu gösterin; “\license\licence.lic”
6. Olası hataların tutulması için istediğiniz bir yere bir “log” dosyası oluşturun ve bunun sabit diskiniz üzerindeki yolunu belirtin. Herhangi bir boş text dosyası açın, dosya uzantısını .log olarak değiştirin.
7. Lmgrd.exe dosyasının, bir servis hizmeti olarak çalışması için “Use services” seçeneğini seçin,
8. İşletim sisteminiz her açıldığında, lmgrd.exe dosyasının otomatik olarak çalışması için “Start Server at Power Up” seçeneğini seçin,
9. Yaptığınız bütün bu düzenlemelerin 3. aşamada belirlediğiniz isim ile saklanması için “Save Service” düğmesini tıklayın,
10. “Start / Stop / Reread” sekmesine geçin,
11. Lisans sunucusunu çalıştırmak için “Start Server” düğmesini tıklayın. Böylece lisans dağıtıcısı çalışmış olur,
12. Eğer birden fazla kullanılacak servis ismi varsa, “Service / Licence File” sekmesi yeniden seçilerek, yeni hizmetler için yukarıda açıklanan ayarlamalar yeniden yapılmalıdır.

TCP/IP Paket Tipi

Autodesk lisans yöneticisi, varsayılan olarak TCP paket tipini kullanır. Windows 2000 Workstation sürümü için en fazla 10 bağlantıya izin veren bir TCP/IP sınırı vardır. TCP/IP bağlantı tipini kullanan diğer ürünlerle birlikte açılmış olan her AutoCAD oturumu bu 10 bağlantı sınırını azaltacaktır. Eğer 10 kullanıcıdan daha fazla AutoCAD oturumu kullanılacaksa, bağlantı için UDP bağlantı tipini varsayılan olarak kullanan tekil lisans sunucusuna ihtiyaç vardır. Windows 2000 Server kullanıcı sınırlaması, satın alınan lisans tipine göre belirlenir.

AutoCAD 2010’u Ağ Üzerinden Yayma

AutoCAD’in çalıştırılabilir dosyalarını ağ üzerinde yaymadan önce, lütfen aşağıdaki uygulamaların yapılmış olduğundan emin olun.

• Bu dökümanda belirtilmiş olan sistem gereksinimlerinin sağlandığını kontrol edin.
• Media Browser, Network Deployment seçeneğinin içinde bulunan Network Licence Manager’ın lisans dağıtımını yapacak olan sunucuya kurulmuş ve yetkilendirme dosyasının tanımlanmış olduğunu kontrol edin.
• Ağ üzerinde, diğer kullanıcılar tarafından görülebilen, paylaşılmış bir dağıtıcı dizin yaratılmış olduğunu kontrol edin. Paylaşılmış dizinin olduğu bilgisayar sabit diskinde en az 1 GB kullanılabilir alan olması gerekmektedir.

Ağ Yayma imajının Yaratılması

Bu kurulum sihirbazı ile, AutoCAD’i kendi bilgisayarına kurmak isteyen kullanıcılar için bir yayma uygulaması yaratılacaktır. Kurulumda şirketinizin veya kullanıcıların ihtiyaçlarına göre değişik kurulum yöntemleri yaratmanız mümkün olacaktır. “Network Installation Wizard” ile yeni yayma özellikleri veya daha önceden yaratılmış yayma özellikleri düzenlenebilir. AutoCAD’i kendi iş istasyonlarında kullanmak isteyen kullanıcıların sistemlerinde “Internet Explorer 6.0 Service pack 1” tarayıcısının bulunması gerekmektedir. “Network Installation Wizard” ile aşağıdaki uygulamaları yapmanız mümkündür.

1. AutoCAD 2010 yükleme DVD sini, bilgisayarınızın DVD-ROM sürücüsüne takın.
2. AutoCAD 2010 Media Browser dan, “Create Deployments” seçeneğini işaretleyin.




3. “Deployment Wizard” “Begin Deployment” dialog kutusunda kurulum için yaratılacak imaj dosyasının Networkdeki yerini belirleyin ve bu yayma işlemi için daha sonra takibini yapabileceğiniz bir isim girin, bu örnekde yayma ismi olarak AutoCAD 2010 kullanılmıştır. Yazılımın kurulum uygulama tipini belirleyin “32-64 Bit deployment”.işaretlemesini yapın daha sonra “Next” ile devam edin.




4. “Select The Product to Include in the Deployment” dialog kutusundan yüklenecek yazılımları işaretleyin. “Next” ile devam edin.




5. Autodesk Lisans Sözleşmesi görüntülenecektir. “I accept” seçin “Next” ile devam edin. Ürün Seri Numarası, Yetkili ad, soyad, firma bilgilerini doldurun. “Next” ile devam edin.




6. “General Deployment Setting” dialog kutusu görüntülenecektir. “Next” ile devam edin.




7. “Review – Configure –Deployment” dialog kutusundan kurulacak yazılımların düzenlemelerini yapmak için “Configure” seçeneğini işaretleyin.




8. Kurulum Tipi olarak “Network License” seçeneğini işaretleyin Lisansın bulunduğu makinayı işaretleyin. “Next” ile devam edin.




9. AutoCAD yazılımının kurulum ayarları için “Next” ile devam edin açılan dialog kutusunda “Express Tools” ve “Material Library seçeneklerini imaj dosyasına ekleyebilir ve çıkarabilirsiniz. Ayrıca yazılımın Client makinadaki kurulum dizininide buradan ayarlayabilirsiniz.




Ayarlamaları yaptıktan sonra “Configuration Complete” düğmesine basın, yeni açılan dialog kutusundan “Create Deployment” ile imaj hazırlamaya başlamış olursunuz.




10. Yükleme işlemi bittiğinde aşağıdaki dialog kutusu görüntülenecektir. “Finish” ile işlemi sonlandırın.

İstemci Kuruluşu

1. İstemci bilgisayarına girin.
2. Sunucudaki yayma dizinindeki “AutoCAD_2010” kısayolunu çalıştırın.

Bu örnekde, yayma dizinindeki kısayol,” \\Pm-mcad-yg\Autodesk_deploy\AutoCAD_2010\AutoCAD-2010" şeklindedir.

3. Kuruluş tamamlanır.

Yayma dizininin altında \AdminImage\LOG dizinindeki .log dosyası, hangi istemcilerin kuruluşu gerçekleştirdiklerine ilişkin kayıtları tutar. İstemcide AutoCAD çalıştığında, tüm ağı arayarak AdLM sunucusuna bakar ve ilk bulduğu AdLM sunucusundan lisansı alır.

Adı geçen Autodesk ürünleri, Autodesk Inc.'in tescilli markalarıdır ve tüm hakları Autodesk Inc.'e aittir. Adı geçen Microsoft ürünleri, Microsoft Corp.'un tescilli markalarıdır ve ve tüm hakları Microsoft Corp.'a aittir. SAYISAL GRAFİKT, SAYISAL GRAFİK San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin tescilli markasıdır.

Autodesk ürünleri konusundaki gelişmeleri takip edebilmek ve teknik destek dokümanlarına ulaşabilmek için, www.sayisalgrafik.com.tr adresine başvurabilirsiniz.